ارزیابی روش‌های ضدعفونی ریزوم و بذر زنبق مردابی در شرایط درون‌شیشه‌ای

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه علوم باغبانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

4 گروه علوم باغبانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 گروه علوم باغبانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22059/ijhs.2023.347451.2055
چکیده

زنبق مردابی یکی از گونه‌های زینتی بومی و ارزشمند است. اصلی‌ترین مشکل در شروع کشت بافت این گیاه وجود آلودگی‌های قارچی و باکتریایی شدید است که باعث شکست روش‌های معمول سترون‌کردن می‌شود. به‌منظور بهینه‌سازی کم‌خطرترین روش ضدعفونی ریزوم و بذر زنبق مردابی در شرایط کشت درون‌شیشه‌ای انجام شد. دو آزمایش جداگانه در قالب طرح کاملا تصادفی با 5 تکرار انجام شد. به ترتیب 16 و 15 ‌نوع روش برای ضدعفونی بذر و ریزوم به‌کار برده شد. ریز‌نمونه‌های تیمار شده پس از طی مراحل ضدعفونی در محیط‌کشت موراشی اسکوگ بدون هورمون کشت شدند، دو هفته پس از کشت، شاخص‌های مختلف از قبیل درصد آلودگی، درصد جوانه‌زنی، میانگین طول برگ و میانگین طول ریشه اندازه‌گیری شد. پس از این مرحله نمونه‌های سالم در محیط کشت موراشی اسکوگ حاوی غلظت‌های مختلف تیدیازرون و نفتالین استیک اسید جهت پرآوری، کشت شدند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که در تیمار پانزدهم (ریز‌نمونه‌های ریزوم، 60 دقیقه حمام آبگرم و 60 دقیقه قارچ‌کش فلوکونازول و آنتی‌بیوتیک استرپتومایسین و یک دقیقه الکل‌70 درصد و 10 دقیقه هیپوکلریت سدیم 4 درصد)، کمترین درصد آلودگی (11درصد) و بیشترین جوانه‌زنی 88 درصد، برترین تیمار بود. رتبه دوم مربوط به تیمار سیزدهم (60 دقیقه حمام آبگرم دمای 42 درجه+60 دقیقه در قارچ‌کش فلوکونازول+جنتامایسین+کلیندامایسین‌+یک دقیقه الکل 70درصد+10دقیقه هیپوکلریت سدیم3درصد) با جوانه‌زنی 85درصد و آلودگی 15درصد بود. در ریز‌نمونه‌‌های بذری، تیمار دوم و تیمار پنجم بیشترین میزان جوانه‌زنی (74/71درصد) مشاهده شد. نتایج پرآوری نشان داد که غلظت 5 میکرومولار تیدیازرون +6میکرومولار از نفتالین استیک اسید بیشترین میزان پرآوری را به همراه داشت.