معنای حکمت و اقسام آن

نویسندگان

1 دانشگاه قم گروه اخلاق

doi
10.22091/jes.2024.10746.1008
چکیده

چکیدهدر این مقاله با اشاره به معانی مختلف حکمت مانند جمع میان علم و عمل، به معنای اصطلاحی آن که «دانش فلسفی‌» است پرداخته‌ایم. «حکمت عملی» به عنوان جزئی از این دانش فلسفی، ماهیت اکتشافی دارد و دلالتی بر التزام اخلاقی ندارد. ممکن است کسی حکیم عملی به این معنا باشد، ولی حیات اخلاقی نداشته باشد. معنای حکمت عملی در نظر فیلسوفان مختلف توضیح داده شده است و سپس با توجه به بیان برخی از فیلسوفان مسلمان که حکمت نظری را مربوط به «هست‌ها» و حکمت عملی را مربوط به «باید‌ها» می‌دانند، به امکان تفسیر آن در پرتو مسئلهٔ «باید و هست» هیوم پرداخته شده است. این امکان رد شده و بر ماهیت ‌شناختیِ اخلاق تأکید شده است. در پایان نسبت «عقل عملی» به‌ مثابه یک قوّهٔ ادراکی و «حکمت عملی» به‌ مثابه یک دانش فلسفی بررسی شده است تا این اشتباه که این حکمت عملی لزوماً نتیجه «عقل عملی» است رفع شود.