پیشگیری از بحران‏های اجتماعی با بهره‏ گیری از سواد امنیتی (ناظر بر ماده 103قانون برنامه هفتم توسعه )

نویسندگان

1 دکتری امنیت ملی، استادیار و عضو هیئت علمی استادیار، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

doi
10.22034/scs.2025.445786.1549
چکیده

امنیت از کلیدی‌ترین نیازهای جوامع بشری است و یکی از اهداف مهم دولت‌ها نیز تأمین و حفظ آن است. امنیت‌سازی در گرو نقش‌آفرینی عوامل و فرایندهای گوناگونی است. در بیشتر مطالعات به عوامل مولد امنیت و نیروهای حافظ امنیت توجه می‌شود. نظر به آنچه بیان شد، مسئله پژوهش آن است که به‌جز عوامل یادشده، چه متغیرهایی در ایجاد امنیت و پیشگیری از بحران‏‌ها نقش‌آفرین هستند؟ در راستای مسئله بیان‌شده، نویسنده این پرسش اصلی را مطرح نموده است که سوادهای امنیتی چه نقشی در پیشگیری از بحران‏‌ها در ج.ا.ایران دارند؟ نویسنده برای پاسخ به این پرسش ابتدا، با بررسی اسناد و منابع معتبر داخلی و خارجی تعاریفی از سوادهای امنیتی ارائه نموده و در ادامه نقش این سوادها را در پیشگیری از بحران‏‌ها تبیین نموده است. به‌منظور اعتبارسنجی یافته‌های نظری، نویسنده پرسش‌نامه‌ای محقق‌ساخت را تنظیم و آن بین 50 نفر از خبرگان مرتبط توزیع نمود. یافته‌های پژوهش که از سوی کارشناسان و متخصصان مورد تأیید قرار گرفت، نشان می‌دهد رابطه معنادار و مستقیمی بین میزان و سطح سواد امنیتی جامعه و جلوگیری از وقوع بحران‏‌ها وجود دارد؛ به‌عبارتی میزان و کیفیت سوادهای امنیتی جامعه از شاخص‌های تعیین‌کننده توان پیشگیری کشور از وقوع بحران‏‌هاست. با نهادینه و درونی‌سازی سوادهای امنیتی، بستر مناسبی برای ایمن و مصون‌سازی جامعه در برابر چالش‌هایی همچون بحران‏‌ها و یا جلوگیری از تشدید و اوج‌گیری آن فراهم خواهد شد