غربالگری تحمل ارقام آلو نسبت به شب‌پره آلوGrapholita funebrana (Treitschke)

نویسندگان

1 سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، کرج،ایران،

2 سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، کرج، ایران،

3 سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری، کرج، ایران،

doi
10.22059/ijhs.2023.354847.2088
چکیده

پروانه میوه آلو Grapholita funebrana از مهم­ترین آفات آلو (Prunus domestica) می­باشد. این تحقیق طی سال‌های 1399 تا 1401 برای غربالگری 26 رقم و ژنوتیپ امید بخش آلو از نظر شاخص تحمل تغذیه لارو شب­پره آلو انجام شد. درصد آلودگی و تراکم جمعیت لارو آفت در دوره فعالیت آن یعنی در اواسط اردیبهشت ماه آغاز و تا اواخر مهر ماه به فاصله هر ده روز یکبار محاسبه ‌شد. سپس شاخص حساسیت به تنش زیستی محاسبه شد. از مدل‌های سری زمانی برای بررسی همبستگی بین درصد آسیب وتراکم جمعیت لارو و از روش تحلیل خوشه برای تفکیک ارقام و ژنوتیپ‌ها بر اساس شاخص تحمل‏ استفاده شد. درجه تأثیر صفات مختلف میوه بر میزان تحمل با محاسبه ضریب همبستگی اسپیرمن بررسی شد. نتایج نشان داد که حداکثر شاخص لارو – روز مؤثر در سال­های مطالعه در اواخر تیر تا اوایل مرداد ماه بوده است. مقادیر ضریب همبستگی تقاطعی در ارقام گالو و سوسورمی به ترتیب دارای حداکثر و حداقل مقادیر بود. در نهایت ژرم­پلاسم­های کوئین روزا و آنجلو حساس­ترین و ژرم­پلاسم­های قمی، غلامان، فریار، جی– بلک، زوجلو، گالو، جی-100، جی 98، جی 99، مورتینی، بلک امبر و کرمانشاه متحمل­ترین نسبت به شب پره آلو بودند. صفات مساحت سطح میوه، شاخص کروی بودن، قطر متوسط مهندسی میوه، شاخص اندازه میوه، طول و عرض میوه دارای همبستگی مثبت و معنی­داری با شاخص­های تحمل بودند. نتایج این پژوهش بخشی از برنامه اصلاح ارقام آلو جهت توسعه کشت این محصول در کشور می­باشد.