فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وجود تنوع در ارقام و پایه‌های مرکبات برای تولید پایدار آنها اهمیت حیاتی دارد. با توجه به این که اطلاعات کمی در مورد تأثیر پایه‌های رایج جایگزین نارنج بر ارقام جدید وجود دارد، پژوهش حاضر به منظور بررسی رشد رویشی شش رقم پرتقال ناول ('فوکوموتو'؛ 'ناولینا'؛ 'ناولیت'؛ 'تامسون ناول'؛ 'کارا کارا' و 'لین لیت ناول') بر روی سه پایه دورگ پونسیروس ('کاریزو سیترنج'؛ 'سوینگل سیتروملو' و 'سیترنج C-35')  طی هفت سال انجام پذیرفت. ویژگی‌های رشد رویشی از جمله حجم تاج درخت، سازگاری مورفولوژیک بین پایه و رقم، غلظت عناصر غذایی برگ و درصد بقای درختان مورد اندازه‌گیری قرار گرفتند. همه ویژگی‌های رویشی اندازه‌گیری شده از اثر سال‌، نوع پایه و نوع رقم تاثیر پذیرفتند. همچنین نوع پایه‌ بر میزان غلظت عناصر غذایی در برگ موثر بود. ارتفاع، حجم تاج درخت و مساحت مورد نیاز ارقام درختان پرتقال ناول روی پایه 'کاریزو سیترنج' نسبت به دو پایه دیگر کمتر بود. رقم‌های 'ناولیت' و 'لین لیت ناول' بیشترین و رقم 'فوکوموتو' کمترین حجم تاج را داشتند. حداکثر مساحت مورد نیاز برای درختان هفت ساله 18 ترکیب پایه و رقم مورد مطالعه، با هرس منظم سالانه، حدود 5/9 متر مربع بود که در پرتقال رقم 'ناولیت' روی پایه سیترنج 'C-35'  ثبت شد. سازگاری مورفولوژیک پیوند با افزایش سن درختان کاهش یافت. در آخرین سال پژوهش کمترین سازگاری مورفولوژیک بین رقم 'فوکوموتو' و پایه 'سیتروملو' (60/0) و  بیشترین سازگاری بین رقم 'ناولیت' و پایه 'کاریزو سیترنج' (77/0) وجود داشت. یک درخت 'فوکوموتو' و یک درخت 'ناولینا' با پایه 'C-35'  در آخرین سال آزمایش دچار زوال شدند.