ردیابی نشانههای انتخاب مثبت در نژادهای گوسفند ایرانی افشاری و مغانی با استفاده از اطلاعات ژنگانی
نویسندگان
1 استادیار، پردیس ابوریحان دانشگاه تهران
2 پژوهشگر مرکز علوم بالینی مغز، دانشگاه ادینبرو، انگلستان
3 دانشجوی دکتری ژنتیک و اصلاح نژاد دام، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان
4 استاد، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان
5 استادیار، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اراک
doi
10.22059/ijas.2018.245433.653589چکیده
شناسایی مناطق ژنگانی (ژنومی) تحت انتخاب مثبت از بحثهای مهم در حوزۀ ژنتیک جمعیت است. هدف این تحقیق، شناسایی مناطقی از ژنگان گوسفندان افشاری و مغانی است که تحت تأثیر انتخاب طبیعی یا مصنوعی قرار گرفتهاند. برای این منظور 75 رأس گوسفند از دو نژاد افشاری (41 رأس) و مغانی (34 رأس)، با استفاده از آرایههای ژنگانیIllumina Ovine SNP50K BeadChip تعیین نژادگان (ژنوتیپ) شدند. برای ردیابی نشانههای انتخاب مثبت، از آزمون نااریب FST(تتا) در بستۀ نرمافزاری Lokern در محیط R استفاده شد. نتایج این تحقیق منجر به شناسایی 16منطقۀ ژنگانی روی کروموزومهای 2، 3، 4، 8، 9، 13، 15، 22 و 26 شد که هدف انتخابهای مثبت در این نژادها قرارگرفته بودند. بیشتر این ژنها در مسیرهای انتقال سیگنال در طیف گستردهای از فرآیندهای سلولی و بیوشیمیایی نقش داشتند. بهویژه، نشانههای انتخاب پوشانندۀ چندین ژن که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم بر فرآیندهای تجمع رنگدانه در پوست (EDN3، BNC2)، ریختشناختی (مورفولوژی) اسکلت یا ساختار و اندازۀ بدن (BMP2، EXT2،ALX4)، تنظیم سوختوساز (PPP1R3D) و پاسخ ایمنی (IL2RB) مرتبط بودند، شناسایی شدند. مکانهای ژنی شناساییشده نشان میدهد که انتخابهای انجام شده در فرآیند و روند تکامل و سازگار شدن با محیط و شرایط جغرافیایی متفاوت، منجر به تفرق جمعیتی نژادهای افشاری و مغانی شده است. بنابراین، نتایج بهدستآمده از این تحقیق میتواند نقش مهمی در ردیابی مناطق ژنگانی مرتبط با صفات پدیدگانی (فنوتیپی) متمایزکنندۀ این دو نژاد بومی داشته باشد.