ردیابی نشانه‌های انتخاب مثبت در نژاد‌های گوسفند ایرانی افشاری و مغانی با استفاده از اطلاعات ژنگانی

نویسندگان

1 استادیار، پردیس ابوریحان دانشگاه تهران

2 پژوهشگر مرکز علوم بالینی مغز، دانشگاه ادینبرو، انگلستان

3 دانشجوی دکتری ژنتیک و اصلاح نژاد دام، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

4 استاد، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

5 استادیار، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اراک

doi
10.22059/ijas.2018.245433.653589
چکیده

شناسایی مناطق ژنگانی (ژنومی) تحت انتخاب مثبت از بحث‌های مهم در حوزۀ ژنتیک جمعیت است. هدف این تحقیق، شناسایی مناطقی از ژنگان گوسفندان افشاری و مغانی است که تحت ­تأثیر انتخاب طبیعی یا مصنوعی قرار گرفته­اند. برای این منظور 75 رأس گوسفند از دو نژاد افشاری (41 رأس) و مغانی (34 رأس)، با استفاده از آرایه­های ژنگانیIllumina Ovine SNP50K BeadChip تعیین نژادگان (ژنوتیپ) شدند. برای ردیابی نشانه­های انتخاب مثبت، از آزمون نااریب FST(تتا) در بستۀ نرم­افزاری Lokern در محیط R استفاده شد. نتایج این تحقیق منجر به شناسایی 16منطقۀ ژنگانی روی کروموزوم­های 2، 3، 4، 8، 9، 13، 15، 22 و 26 شد که هدف انتخاب­های مثبت در این نژادها قرارگرفته بودند. بیشتر این ژن­ها در مسیر­های انتقال سیگنال­ در طیف گسترده­ای از فرآیند­های سلولی و بیوشیمیایی نقش داشتند. به‌ویژه، نشانه­های انتخاب پوشانندۀ چندین ژن که به‌طور مستقیم یا غیر­مستقیم بر فرآیند­های تجمع رنگدانه­ در پوست (EDN3، BNC2)، ریخت‌شناختی (مورفولوژی) اسکلت یا ساختار و اندازۀ بدن (BMP2، EXT2،ALX4)، تنظیم سوخت‌وساز (PPP1R3D) و پاسخ ایمنی (IL2RB) مرتبط بودند، شناسایی شدند. مکان­های ژنی شناسایی­شده نشان می­دهد که انتخاب­های انجام شده در فرآیند و روند تکامل و سازگار شدن با محیط و شرایط جغرافیایی متفاوت، منجر به تفرق جمعیتی نژادهای افشاری و مغانی شده است. بنابراین، نتایج به‌دست‌آمده از این تحقیق می­تواند نقش مهمی در ردیابی مناطق ژنگانی مرتبط با صفات پدیدگانی (فنوتیپی) متمایزکنندۀ این دو نژاد بومی داشته باشد.