مطالعه پاسخ‌های تعدادی از ژنوتیپ‌های پایه آلو به تنش شوری ناشی از کلرید سدیم

نویسندگان

1 گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijhs.2023.361935.2114
چکیده

تنش شوری با تاثیر منفی بر رشد و متابولیسم گیاه منجر به کاهش عملکرد می‌شود. بنابراین، شناخت مکانیسم‌های تحمل به شوری می‌تواند راه حلی مفید برای به حداقل رساندن اثرات مخرب شوری باشد. پژوهش حاضر به صورت آزمایش گلدانی خارج از گلخانه برای بررسی پاسخ‌های تعداد هشت ژنوتیپ آلو (Prunus cerasifera)  به غلظت‌های مختلف کلرید سدیم (صفر، 40 و 80 میلی‌مولار) به صورت فاکتوریل (فاکتورها شامل ژنوتیپ و غلظت شوری) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی انجام شد. در غلظت 80 میلی‌مولار کلرید سدیم نسبت به شاهد کاهش 28-5 درصدی سطح برگ، 41-13 درصدی ماده خشک کل، 6/21-7/18 درصدی شدت فلورسانس کلروفیل، 7/49-7/30 درصدی میزان کلروفیل کل و 5/46-3/22 درصدی میزان کارتنوئیدها و افزایش 72-6/28 درصدی میزان سدیم شاخساره، 8/33-3/11 درصدی نشت یونی، 44-17 درصدی فلاونوییدهای برگ، 7/47-2/5 درصدی فلاونوئیدهای ریشه و 2/30-6/9 درصدی فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز مشاهده گردید. در برخی ژنوتیپ‌ها افزایش غیر معنی‌دار 8/8-4/2 درصدی و در بقیه ژنوتیپ‌ها کاهش 7/21-3/13 درصدی میزان پتاسیم شاخساره مشاهده شد. نسبت‌های پتاسیم به سدیم شاخساره (3/5-4)، سدیم شاخساره به ریشه (5/2-1) و پتاسیم شاخساره به ریشه (2/8-9/4) در گیاهان شاهد به ترتیب به 4-9/0، 15/8-4/1 و 5/12-6/7 در تیمار 80 میلی‌مولار کلرید سدیم رسیدند. محتوای پروتئین کل در برخی ژنوتیپ‌ها افزایش 2/14-11 درصدی و در بقیه کاهش 13-7 درصدی داشتند. همه ژنوتیپ‌ها تحت تنش شوری کاهش رشد و آسیب به دستگاه فتوسنتزی را نشان دادند، اما در میزان پاسخ به سایر ویژگی‌ها متفاوت بودند. در پژوهش حاضر، ژنوتیپ‌های UTPR1 و UTPR5 به ترتیب به عنوان حساس‌ترین و متحمل‌ترین ژنوتیپ شناخته شدند.