فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گرده و گرده‌افشانی فرآیندی حیاتی در تولید میوه خرما است که ممکن است بر کیفیت، کمیت و عملکرد میوه تأثیر بگذارد. استفاده از گرده سازگار می‌تواند باعث ایجاد سطح قابل قبولی از تشکیل میوه شود. پنج ژنوتیپ گرده‌دهنده با کدهای 7001 (به عنوان شاهد)، 7004، 7013 ، 7030 و بویر11 (حاصل از کشت‌بافت) برای بررسی اثر گرده‌ها بر تولید تجاری میوه خرمای کشت ‌بافتی رقم مجول انتخاب شدند. این پژوهش در طی سال‌های 1398 و 1399 در ایستگاه تحقیقاتی جهرم روی 15 اصله درخت 12 ساله خرمای کشت ‌بافتی مجول در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. گرده بر درصد تشکیل و ویژگی‌های میوه تأثیر معنی‌داری نشان داد. خوشه‌های گرده‌افشانی شده با گرده‌های 7030 و 7013 به ترتیب با 80/56 و 10/56 درصد بیش‌ترین درصد تشکیل میوه و خوشه‌های گرده‌افشانی شده با گرده 7004 با 38/49 کم‌ترین درصد تشکیل میوه را داشتند. نتایج نشان داد که خوشه‌های گرده‌افشانی شده با گرده 7013 بیش‌ترین طول میوه و هسته، وزن و گوشت میوه، حجم میوه، وزن خوشه و عملکرد را داشتند. بهترین گرده برای رقم مجول از نظر تشکیل میوه و خصوصیات کمی، ژنوتیپ گرده‌زای 7013 بود. این پژوهش امکان شناسایی ویژگی‌های میوه را با توجه به گرده مورد استفاده فراهم کرد. از این نتایج می‌توان برای دستیابی به عملکرد بالا در خرمای مجول استفاده کرد.