تحلیل مضمون الگوی راهبردی هویت زبانی در اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 استاد تمام دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی اسلام، پژوهشگر تاریخ انقلاب و اندیشه متفکران مسلمان، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/scs.2024.420475.1509
چکیده

هویت زبانی به‌مثابه یکی از شاهکله‌های همبستگی و اتحاد ملی، نیازمند گزینش سیاست‌گذاری مناسب برای پاسداشت از هویت زبان محلی و قومی در کنار زبان رسمی می‌باشد. (موضوع) ازآنجایی‌که اصل پانزدهم قانون اساسی به مسائل زبانی اشاره می‌کند، این مقاله برای شناسایی و بررسی الگوی هویت زبانی در ایران تلاش می‌کند تا به بررسی سیاست هویتی در این اصل قانونی بپردازد. (هدف) تلاش بر این است به سؤال زیر پاسخ داده شود: بر اساس اصل پانزدهم قانون اساسی ایران، در خصوص زبان رسمی و هویت‌های زبانی چه سیاستی اتخاذ شده است؟ برای پاسخگویی به سؤال‌های مقاله از مطالعات اسنادی ـ کتابخانه‌ایی و روش کیفی تحلیل مضمون استفاده شده است. (روش) تجزیه‌وتحلیل اصل پانزدهم نشان می‌دهد الگوی مطلوب هویت زبانی در جمهوری اسلامی ایران بر اساس قانون اساسی، «وحدت‌گرایی در عین پذیرش تکثر زبانی» می‌باشد و دولت موظف است مانعی در راستای سیاستِ آموزش زبان‌های محلی و قومی ایجاد نکند. بر اساس الگوی سیاست‌ زبانی در اصل پانزدهم قانون اساسی نباید زبان‌های محلی و قومی به حاشیه رانده شوند.