پروفایل ترانسکریپتوم یاختههای گرانولوزای تخمدان گاو در مراحل مختلف فولیکولوژنسیز
نویسندگان
1 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
2 استادیار، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله الاعظم، تهران
3 دانشجوی دکتری، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
4 دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
doi
10.22059/ijas.2018.227145.653508چکیده
آخرین مرحلۀ فولیکولوژنسیز در فولیکول تخمدان پستانداران شامل بیشترین توسعه و اوج فعالیت لایههای بافت پوششی (اپیتلیال) یاختههای گرانولوزا است که حفرۀ آنترال را احاطه کردهاند. در طول رشد و توسعۀ فولیکول، یاختههای گرانولوزا تکثیر میشوند و هورمونهای لازم برای رشد اووسیت را ترشح میکنند. در گاو، فولیکول نیاز به رشد تا قطر بالای 10 میلیمتر دارد تا آماده برای تخمکریزی شود و پس از این مرحله یاختههای گرانولوزا تغییر کرده و تبدیل به تودۀ یاختههای ویژهای بنام جسم زرد میشوند. برای درک بهتر اساس مولکولی رشد فولیکولی و بلوغ یاختههای گرانولوزا، پروفایل ترانسکریپتوم یاختههای گرانولوزا از کوچک (<5mm) تا بزرگ (>10mm) با استفاده از روش دادهکاوی بررسی شد. درمجموع با مقایسۀ ترانسکریپتوم یاختههای گرانولوزای بزرگ و کوچک درمجموع 283 ژن شناسایی شدند. با بازسازی شبکه و تجزیۀ آن موفق به شناسایی آثار متقابل آنها و درنهایت با استفاده از ابزارهای مختلف درزمینۀ پیدا کردن ماژولهای مهم و عملکردی، شش ماژول شناسایی شد که مهمترین ژنهای مرتبط شامل αTNF، NR1H4، LHCGR، FSHR، PTHLH، LHB، CAD، HSD3B1، CYP17A1، DICE1، MCE1، COX و آروماتاز بودند. این مشاهدهها توصیه میکند که شش ماژول شناساییشده در بررسی میتوانند بهعنوان نشانگرهایی برای مرحلۀ نهایی تمایز فولیکول و آغاز مرگ یاخته باشند.