ارزیابی کیفی نهالهای هلو و شلیل با استفاده از شاخصهای مورفولوژیکی

نویسندگان
رحمتی, میترا ID 1
رضایی, مهدی ID 2
کاری دولت آباد, حسین ID 3
تابعی, محمد ID 4
کاوند, عبدالرضا ID 5
خطیب, مریم ID 6
رضایی, رضا ID 7
علیزاده, مجتبی ID 8

1 مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

4 مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

5 مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

6 مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

7 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.

8 مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijhs.2022.345434.2044
چکیده

به‌‌کارگیری شاخص دیکسون یک روش کارآمد، اما تخریبی و زمان‌‌بر برای پیش‌‌بینی کیفیت نهال در نهالستان‌‌ها محسوب می‌‌شود.پیش‌‌بینی سریع و کم هزینه کیفیت، استقرار و قدرت رشد نهال درخت میوه در باغ از طریق شناسایی ویژگی-های مورفولوژیکی که بیشترین همبستگی را با این شاخص داشته باشند، در مراحل مختلف تولید نهال ضروری است.به منظور ارزیابی روابط بین شاخص‌‌‌‌های مورفولوژیکی نهال هلو و شلیل، نهال ریشه لخت 16 رقم تجاری با سه تکرار از 10 نهالستان واقع در چهار استان کشور مورد مطالعه قرار گرفتند. نمونه ها از دو گروه نهال پیوندی گواهی نشده روی پایه بذری و نهال پیوندی گواهی شده روی پایه رویشی در فصل جابجایی نهال طی سال‌‌های 1400-1399 برداشت شد. ویژگی‌‌های نهال‌‌ها شامل ارتفاع، قطر، طول ریشه، تعداد ریشه و شاخه فرعی، وزن تر و خشک شاخساره و ریشه، نسبت ارتفاع به قطر و شاخص دیکسون ارزیابی، و همبستگی ساده بین آنها برآورد شد. ضرایب همبستگی از روش آنالیز مسیر و با در نظر گرفتن شاخص دیکسون به‌‌عنوان متغیر وابسته، به اثرات مستقیم و غیرمستقیم تجزیه شد.بر اساس نتایج، میانگین شاخص دیکسون برای نهال‌‌های گواهی نشده تولید شده در اقلیم‌‌های مختلف برابر با 14 و در مناطقی با درجه روز رشد تجمعی بیش از 3100 این شاخص بالاتر از میانگین بود. در نهال‌‌های گواهی شده مقدار این شاخص به 47 رسید. بر اساس نتایج آنالیز مسیر در ارزیابی شاخص دیکسون، بالاترین اثر مستقیم مربوط به قطر نهال بالای محل پیوند بود.قطر نهال به‌‌دلیل داشتن بالاترین همبستگی با شاخص دیکسون و اغلب خصوصیات مورفولوژیکی کارآمدترین شاخص در ارزیابی کیفی نهال است..

کلیدواژه‌ها
پایه بذری, پایه رویشی, شاخص تنومندی, نهال گواهی شده