اثر کاربرد بعد از برداشت کیتوزان، وانیلین و استیک اسید بر کیفیت و انبارمانی گوجهفرنگی
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران
2 گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران
3 گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران
4 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران.
doi
10.22059/ijhs.2022.347309.2053چکیده
گوجهفرنگی، پس از سیبزمینی دومین سبزی مهم دنیا محسوب میشود که سرشار از املاح و ویتامینها است و جایگاه ویژهای در بین سبزیها، اقتصاد کشاورزی و تجارت دارد، هرچند که یکی از مشکلات این محصول ضایعات بالای آن در مرحله پس از برداشت است. در سال ۱۴۰۰ آزمایشی بهمنظور بررسی کیفیت و انبارمانی گوجهفرنگی رقم ̍سنا̍ با استفاده از تیمارهای کیتوزان، وانیلین و استیک اسید انجام شد. طرح آماری آزمایش بر پایه فاکتوریل در قالب یک طرح کاملاً تصادفی بود. فاکتور اول آزمایش شامل شاهد (آب مقطر)، کیتوزان 1 درصد (Chit)، استیک اسید 1 درصد (AA)، وانیلین 1 درصد (Van)، و تیمار تلفیقی Chit1%) (AA1%+Van1%+ و فاکتور دوم شامل زمان انبارمانی طی ۳ دورهی انبارمانی (۷، ۱۴ و ۲۱ روز) در دمای ۱±۴ درجه سلسیوس و رطوبت نسبی ۵±۸۵ درصد بود. نتایج آزمایش نشان داد استیک اسید منجر به جلوگیری از نشت یونی، آلودگی میکروبی، کاهش وزن و حفظ سفتی گردید. تیمار وانیلین منجر به حفظ سفتی (۲ برابر)، جلوگیری از کاهش وزن (3 درصد) و کاهش نشت یونی (14 درصد) نسبت به شاهد گردید. کمترین مقدار مالون دی آلدئید، فعالیت پکتین متیل استراز، و آلودگی میکروبی در تیمار وانیلین مشاهده شد. در بین تیمارهای مورد بررسی، تیمار وانیلین به دلیل خاصیت آنتیاکسیدانی خود نسبت به سایر تیمارها در حفظ و نگهداری محصول گوجهفرنگی چشمگیرتر عمل نمود و در آخرین دورهی انبارمانی نمونههای تیمار شده با آن از بیشترین امتیاز برخوردار بودند. تیمار وانیلین 1 درصد به بهترین نحو صفات مورد ارزیابی میوه گوجهفرنگی را حفظ نمود، لذا جهت فرایند انبارمانی گوجهفرنگی پیشنهاد میشود. تیمار اسید استیک به عنوان حلال کیتوزان به طور جداگانه مورد ارزیابی قرار گرفت و این تیمار منجر به جلوگیری از نشت یونی، آلودگی میکروبی، کاهش وزن و حفظ سفتی شد. همچنین با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش کیتوزان و تیمار تلفیقی اثرات مخربی بر روی گوجهفرنگی داشتند، بنابراین کاربرد کیتوزان با وزن مولکولی کم برای انبارمانی محصول گوجهفرنگی توصیه نمیشود.