فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش تنوع ژنتیکی از اهداف اساسی در بهنژادی گیاهان می‌باشد و القای جهش روشی برای افزایش تنوع ژتنیکی است. در این مطالعه، جهش‌زایی با اتیل متان سولفونات (EMS) به منظور تعیین غلظت‌های بهینه و بررسی برخی تغییرات بیوشیمیایی و پاسخ بیان ژن اسکوربات پراکسیداز (APX)، سوپراکسید دیسموتاز (SOD) و کاتالاز  (CAT)در گیاه کلزا انجام شد. بذور کلزا با چهار غلظت EMS شامل صفر (شاهد)، 0/25، 0/50 و 0/75 درصد تیمار شدند و پس از تیمار، بذور برای مدت حداکثر ۲۴ ساعت در شرایط آزمایشگاهی کاشته شدند. کشت بذور در گلخانه انجام شد و در مرحله چهار برگی، تنش شیمیایی اکسیداتیو با نیترات نقره یک مولار اعمال گردید. از میان ۳۰۰۰ لاین جهش‌یافته، ۵۰ لاین متحمل در هر یک از غلظت‌های EMS انتخاب شدند. طرح آزمایشی به‌صورت کاملاً تصادفی با سه تکرار برای چهار تیمار EMS طراحی شد. نمونه‌برداری در مرحله هشت برگی انجام شد. نتایج نشان دادند که با افزایش غلظت  EMS، صفات بیوشیمیایی اندازه‌گیری‌شده تفاوت معنی‌داری بین تیمارها داشتند و به‌طور‌کلی روند افزایشی گزارش شد. بیان ژن کاتالاز و سوپراکسیداز و اسکوربیک پراکسیداز در همه غلظت‌های اتیل متان سولفونات نسبت به شاهد افزایش یافت و در غلظت 0/75 درصد بیشترین افزایش بیان مشاهده شد. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهد که با افزایش غلظت EMS ظرفیت تولید رادیکال‌های آزاد اکسیژن و اثرات منفی آن‌ها افزایش می‌یابد که در نتیجه گیاه با پاسخ دفاعی از طریق افزایش بیان ژن‌های مرتبط و تقویت آنتی‌اکسیدان‌ها واکنش نشان می‌دهد.