فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کلم قرمز یکی از مهم‌ترین گیاهان خانواده چلیپائیان است که ارقام هیبرید آن در سطح جهانی کشت می‌شود. تولید لاین‌های خالص پیش‌نیاز برنامه‌های اصلاح هیبرید و مطالعات ژنتیکی در این گیاه دگرگشن است که تولید آن‌ها به روش‌های سنتی بسیار زمان‌بر می‌باشد. اگرچه امروزه کوتاه نمودن فرآیند اصلاحی از طریق تولید لاین‌های خالص به روش کشت جدایه‌های میکروسپور در برخی گونه‌های خانواده چلیپائیان تا حدودی بهینه شده است، ولی کارایی این روش در کلم قرمز هنوز بسیار پایین می‌باشد. در این تحقیق، اثر تغییردهنده‌های اپی‌ژنتیک ازجمله تریکوستاتین A (در غلظت‌های صفر، 0/1، 0/2، 0/5، و 1/0 میکرومولار به‌مدت 30 و 60 دقیقه) و 5-آزاسیتیدین (در غلظت‌های صفر، 1/25، 2/5، 5 و 10 میکرومولار به‌مدت 48 و 96 ساعت) بر زنده‌مانی و متعاقباً بهینه‌سازی کارآیی رویان‌زایی میکروسپور در کلم قرمز بررسی گردید. تریکوستاتین A در غلظت‌های‌ 2/0 و 5/0 میکرومولار به‌مدت 30 دقیقه و همچنین غلظت 0/2 میکرومولار به‌مدت 60 دقیقه رویان‌زایی را 3/1-2/9 برابر نسبت به شاهد افزایش دادند. در مقابل، تیمار با 5-آزاسیتیدین در غلظت‌های 1/25 و 2/5 میکرومولار تأثیر معنی‌داری در سطح احتمال 5 درصد بر افزایش زنده‌‌مانی و کارآیی رویان‌زایی میکروسپورها نداشت. غلظت‌های بالاتر 5-آزاسیتیدین تأثیر منفی بر زنده‌مانی و رویان‌زایی نشان داد به‌طوری‌که کم‌ترین تعداد رویان‌ها در غلظت‌های 5 و 10 میکرومولار مشاهده شدند. نتایج این تحقیق نشان دادند که غلظت و زمان تیمار بهینه تریکوستاتین A با افزایش زنده‌مانی میکروسپورها پس از اعمال تنش و افزایش تولید رویان‌های هاپلوئید همراه است.