برآورد فراسنجه‌های ژنتیکی زنده‌مانی در بزغاله‌های کرکی راینی با استفاده از دو مدل خطی و ویبال

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 استادیار، بخش علوم دامی، دانشگاه جیرفت

3 استاد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22059/ijas.2017.237238.653542
چکیده

در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از رﻛﻮرد­ﻫﺎی زﻧﺪه­ﻣﺎﻧﻲ شمار 3055 رأس بزغاله، ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﻠۀ اﻳﺴﺘﮕﺎه ﭘﺮورش و اﺻﻼح نژاد بز کرکی راینی واﻗﻊ در شهرستان بافت، گردآوری‌شده ﻃﻲ سال‌های 1386-1372 استفاده شد.داده‌ها ﺑﺎ ﻣﺪل­ﻫﺎی ﺧﻄﻲ و ﻧﺴﺒﺖ ﺧﻄﺮ ﺑﺎ ﺗﺎﺑﻊ وﻳﺒﺎل ﺗﺠﺰﻳﻪ ﺷﺪﻧﺪ. اﻳﻦ ﻣﺪل­ﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ اﺛﺮگذاری‌های عامل‌های ﺛﺎﺑﺖ ﺳﺎل، ﻣﺎه ﺗﻮﻟﺪ، ﺟﻨﺲ، ﻧﻮع ﺗﻮﻟﺪ، ﺳﻦ ﻣﺎدر و ﻣﺘﻐﻴﺮ کمکی وزن ﺗﻮﻟﺪ به‌صورت درﺟﻪ دوم و اﺛﺮگذاری‌های ﺗﺼﺎدﻓﻲ ژﻧﺘﻴﻜﻲ اﻓﺰاﻳﺸﻲ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ، ژﻧﺘﻴﻜﻲ اﻓﺰاﻳﺸﻲ ﻣﺎدری، ﻣﺤﻴﻂ دائمی ﻣﺎدری و باقی‌مانده ﺑﻮدند. فراسنجه‌‌ﻫﺎی ژﻧﺘﻴﻜﻲ از روش بیشینه درستنمایی محدودشده ﺑﺎ و ﺑﺪون اﺛﺮگذاری‌های ﻣﺎدری و ﻣﺪل ﭘﺪری ﺑﺮ­آورد شد. وراﺛﺖ­ﭘﺬﻳﺮی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﻴﺰان زﻧﺪه­ﻣﺎﻧﻲ ناشی از ﻣﺪل­ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻄﻲ در ﺣﺪ ﭘﺎﻳﻴﻦ (01/0 تا 06/0) ﺑﺮ­آورد شد. وراﺛﺖ­ﭘﺬﻳﺮی­ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﻣﻘﻴﺎس ﻟﮕﺎرﻳﺘﻤﻲ، ﻣﻘﻴـﺎس اوﻟﻴﻪ و وراﺛﺖ­ﭘﺬﻳﺮی مؤثر ﻧﺴﺒﺖ ﺧﻄﺮ به‌دست‌آمده از ﻣﺪل ﭘﺪری و دارای ﺗﺎﺑﻊ وﻳﺒﺎل در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ مدل خطی، ﺑﻴﺸﺘﺮ و در ﺣﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺑﺎﻻ (17/0 تا 70/0) ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﺮآوردﻫﺎی ﻣیانگین ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ عامل‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ ژﻧﺘﯿﮑﯽ و ﻏﯿﺮ ژﻧﺘﯿﮑﯽ ﺑﺮ زنده‌مانی تأثیرگذار اﺳﺖ. ﻟﺬا، ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد اﯾﻦ ﺻﻔﺎت می‌بایست در ﮐﻨﺎر ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ مطلوب، اﺻﻼح ژﻧﺘﯿﮑﯽ نیز اﻧﺠﺎم ﮔﯿﺮد.