ارزیابی مورفولوژیکی تنوع ژنتیکی جمعیت‌های وحشی برخی گونه‌های ترشک (‏Rumex.‎‏) در ایران

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 محقق علف هرز، بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان ‏تحقیقات، آموزش و ‏ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران

4 استاد، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 دکتری اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijhs.2020.305743.1819
چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی تنوع ژنتیکی و روابط فیلوژنتیکی 14 جمعیت از پنج گونه ترشک شامل R. chalepensis، R. kandavanicus، R. pulcher، R. crispus و R. tuberosus از استان‌های اردبیل و خراسان رضوی با استفاده از صفات مورفولوژیک بود. صفات مورد مطالعه شامل طول برگ، عرض برگ، تعداد برگ در بوته، وزن تر و خشک اندام هوایی، کلروفیلa ، کلروفیل b، کارتنوئید، آنتی‌اکسیدان و فنل بود. بررسی‌های صفات مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی در مزرعه و گلخانه نشان داد بیش­ترین ضریب تغییرات برای صفات مورفولوژیکی مربوط به وزن تر و خشک  اندام هوایی و تعداد برگ در بوته بود، در حالی­که کمترین ضریب تغییرات مربوط به طول برگ بود. علاوه بر این، بیش­ترین ضریب تغییرات مربوط به کلروفیل b و فنل و کم‌ترین مربوط به کلروفیل a بود. همچنین نتایج مقایسه میانگین صفات مورفولوژیکی تحت شرایط مزرعه و گلخانه نشان داد بین گونه‌های مختلف جنس Rumex و جمعیت‌های مختلف درون هر گونه در مزرعه تفاوت معنی‌دار وجود داشت، در حالی­که بین گونه‌های مختلف در گلخانه تنها از لحاظ طول برگ، عرض برگ، تعداد برگ در بوته، وزن تر و خشک اندام هوایی، فنل و آنتی‌اکسیدان تفاوت معنی­دار بود. به طور کلی، میزان فنل و آنتی‌اکسیدان در گونه R. crispus نسبت به گونه‌های دیگر بیشتر بود، در‌حالی‌که R. tuberosus از لحاظ کلیه صفات مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی مورد بررسی مقادیر پایین‌تری را در مقایسه با سایر گونه‌ها نشان داد.