کاربست برنامهریزی راهبردی در توسعه گردشگری میراث فرهنگی (مورد مطالعه: آثار و ابنیه تاریخی شهرستان کلات)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد برنامهریزی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امام رضا(ع)، مشهد، ایران
2 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امام رضا(ع)، مشهد، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
doi
10.22034/scs.2023.371090.1381چکیده
جاذبههای گردشگری میراث فرهنگی در یک منطقه، زمینهساز بهرهمندی از ظرفیتهای مستتر جهت پاسخگویی به نیازها، بهبود شرایط و خلق موقعیتهای جدید میباشد. شهرستان کلات علیرغم برخورداری از چنین جاذبههایی، در غیاب برنامهای جامع برای مدیریت هماهنگ در این حوزه، بِطور شایسته و بایسته در جایگاه والای خود مورد توجه کافی قرار نگرفته؛ لذا پژوهش حاضر با کاربست برنامهریزی راهبردی به منظور توسعه گردشگری میراث فرهنگی در این منطقه (با تأکید بر آثار و ابنیه تاریخی آن)، تحت رویکرد توصیفی- تحلیلی و روشهای تحلیل کمی و کیفی و ابزارهای کتابخانهای (شناخت چارچوب نظری و تجربی) و پیمایشی (مشاهده، جلسات هماندیشی کارگروهی و مصاحبه به روش نمونهگیری گلولهبرفی) به جمعآوری اطلاعات پرداخته و با اعمال نظر کارگروههای تخصصی در ماتریس ارزیابی عوامل درونی و بیرونی، موقعیت راهبردی منطقه را تبیین نموده و با تدوین بیانیۀ چشمانداز، جایگاه مورد انتظار را متصور گشته است؛ سپس در مواجهۀ عوامل ماتریس SWOT، به ارائه راهبردهای چهارگانه و اولویتبندی آنها در مدل QSPM پرداخته؛ در نهایت نیز جهت تحقق هدف، سیاستها و برنامههای اقدام را ارائه نموده است. نتایج تحقیق حاکی از اهمیت راهبردهای «رونقبخشی اقتصادی جاذبههای میراث فرهنگی» و «تحکیم هویت و موجودیت جاذبههای میراث فرهنگی» به عنوان اولویتهای اول و دوم برنامۀ توسعه میباشد؛ سپس به ترتیب راهبردهای «تأمین نیازمندیهای مادی، معنوی و غنای روحی گردشگران»، «حفظ کیفیت و تداوم ارتباط کالبدی و بصری میان جاذبههای میراث فرهنگی» و «تثبیت حقوقی و سیاسی- اداری منطقه»، اولویتهای سوم تا پنجم برنامه را به خود اختصاص دادهاند.
