ارزیابی خصوصیات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی برخی از ژنوتیپ‌های وحشی دانه‌دار زرشک در منطقه ‏شاهرود

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22059/ijhs.2022.330341.1967
چکیده

زرشک یکی از محصول­های مهم باغبانی است که به دلیل ویژگی­های کم نظیر دارویی از جایگاه ممتازی بین محصولات باغبانی برخوردار است. هدف پژوهش حاضر ارزیابی خصوصیات مورفولوژیکی و بیو­شیمایی میوه برخی از ژنوتیپ­های وحشی دانه‏دار زرشک شاهرود جهت معرفی ژنوتیپ­های برتر برای مطالعات تکمیلی بوده است. طی پژوهش حاضر، 27 ژنوتیپ­ زرشک از سه منطقه نکارمن، اولنگ و ده‏خیر شاهرود انتخاب و برخی صفات مورفولوژیکی از جمله طول، عرض و وزن میوه و دانه، طول دم میوه، تعداد دانه در میوه، طول و عرض برگ، طول دمبرگ و همچنین صفات بیوشیمیایی از جمله فنل، فلاونوئید و آنتوسیانین­کل و فعالیت آنتی­اکسیدانی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین ژنوتیپ­ها از نظر صفات مورد ارزیابی تفاوت معنی­داری وجود دارد. بیشترین اندازه طول، عرض و وزن میوه و دانه، طول و عرض برگ، طول دمبرگ و خوشه و تعداد دانه در میوه در ژنوتیپ اولنگ 1 (OL1) مشاهده شد. وزن میوه در ژنوتیپ­های مورد مطالعه، از 09/0 در ژنوتیپ نکارمن5 (NK5) تا 28/0 گرم در ژنوتیپ اولنگ2 (OL1) و 27/0 گرم در اولنگ1 (OL1) متغیر بود. بیشترین میزان فنل کل (75 میلی‏گرم بر 100 میلی‏لیتر عصاره)، فلاونوئیدکل (2/37 میلی‏گرم بر 100 میلی‏لیتر عصاره) و فعالیت آنتی­اکسیدانی (38 درصد) در ژنوتیپ اولنگ3 (OL3) مشاهده شد. ژنوتیپ‌های جمع آوری شده از منطقه نکارمن دارای آنتوسیانین بالاتری بودند. بر اساس محاسبه ضریب تنوع فنوتیپی، بیشترین و کمترین میران تنوع به ترتیب در شاخص کروما (109 درصد) و صفت طول خوشه (10/6 درصد) بدست آمد.