فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انگیزه‌ی تحرک اجتماعی از مباحث مهم علوم اجتماعی است که اثرات فراوانی در سطح خرد و کلان بر زندگی افراد دارد. هرچه امکان تحرک اجتماعی در جامعه‌ای بالاتر باشد آن جامعه می‌تواند توسعه‌یافتگی بیشتری را تجربه کند. در پژوهش حاضر نقش دو متغیر اثرگذار بر انگیزه‌ی تحرک اجتماعی شامل گروه‌های مرجع و سرمایه‌ی فرهنگی مورد بررسی قرار گرفته است. برای نیل به این هدف از تکنیک پژوهشی پیمایش استفاده شد و از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، ۳۸۱ نفر با استفاده از فرمول کوکران انتخاب شد. به علت در دسترس نبودن ابزار سنجش معتبر برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه‌های طراحی‌شده مورد بررسی قرار گرفته و تائید شد. نتایج حاصل از آزمون فرضیات نشان داد که متغیر گروه‌های مرجع شامل خودی و غیرخودی توانست ۲۱ درصد و متغیر سرمایه‌ی فرهنگی شامل سرمایه‌ی تجسم‌یافته، عینیت یافته و نهادینه‌شده ۳۰ درصد از واریانس انگیزه‌ی تحرک اجتماعی را پیش‌بینی کنند. عضویت در یک گروه می‌تواند به رفتارهای جدیدی منتج شود و فرد را به سمت تحرک اجتماعی رهنمون سازد. وقتی فرد سرمایه‌ی فرهنگی بالاتری دارد می‌تواند آن را به سرمایه‌های دیگر تبدیل کند. بنابراین سرمایه‌ی فرهنگی از عوامل تأثیرگذار بر تحرک اجتماعی است.