برآورد اجزای ژنتیکی و وراثتپذیری عملکرد و اجزای عملکرد گوجهفرنگی از طریق تجزیه میانگین نسلها
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشآموخته دکتری، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 دانشیار، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
4 استاد، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22059/ijhs.2022.332921.1981چکیده
گوجهفرنگی بهعنوان یک سبزی میوهای جذاب بهشمار میرود و مطالعات ژنتیکی وسیعی روی صفات زراعی گوجهفرنگی بهمنظور افزایش کارایی برنامههای بهنژادی این گیاه صورت گرفته است. عملکرد یک صفت مهم از نظر اقتصادی به شمار میرود و در همه برنامههای بهنژادی گوجهفرنگی گنجانده میشود. انتخاب یک روش بهنژادی مؤثر نیازمند اطلاعات جامع از سیستم ژنتیکی کنترل کننده صفت موردنظر است. هدف از این تحقیق، تعیین پارامترهای ژنتیکی عملکرد و اجزای عملکرد با استفاده از روشهای تجزیه میانگین و واریانس نسلها بود. تجزیه میانگین و واریانس نسلها با استفاده از شش نسل پایه (P1، P2، F1، F2، BC1 و BC2) حاصل از تلاقی لاینهای گوجهفرنگی M110 و P110 انجام شد. لاین P110 (زرد و گلابی شکل) داری عادت رشد نامحدود و لاین M110(مینیاتور) دارای عادت رشد محدود است. نتایج تجزیه میانگین و واریانس نسلها نشان داد که مدل ژنتیکی ساده افزایشی و غالبیت توجیه کننده تغییرات تمام صفات مورد مطالعه به جز صفت میانگین وزن میوه بود. همچنین، برای صفات مورد مطالعه آثار غیرافزایشی بیشتر از اثر افزایشی برآورد شد. وراثتپذیری عمومی برای تمام صفات مورد مطالعه به جز صفت میانگین وزن میوه ، بیشتر از متوسط (بالای 50 درصد) بود، اما وراثتپذیری خصوصی برای صفات مورد مطالعه کمتر از 50 درصد برآورد شد. بنابرین گزینش مستقیم برای صفات مورد مطالعه مناسب نبوده و گزینش دورهای برای افزایش شانس ترکیب شدن ژنهای موثر در کنترل این صفات توصیه میگردد.