گزارش یک مورد مسمومیت با اسپند: ارزیابی علائم عصبی و درمان

نویسندگان

1 دانشجوی پزشکی عمومی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران

2 دانشیار، گروه پزشکی قانونی و سم‌شناسی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران

3 استادیار، گروه ایمونولوژی پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران

doi
10.48305/jims.v43.i848.2054
چکیده

مقدمه: امروزه مصرف داروهای گیاهی در طب سنتی- ایرانی به‌عنوان جایگزینی برای داروهای طب نوین (رایج) مورد توجه عموم قرار گرفته‌اند. اما عدم رعایت اصول مصرف آنها می‌تواند به مشکلات عدیده‌ای از جمله مسمومیت‌های شدید منجر شود. این مقاله به بررسی یک مورد مسمومیت ناشی از مصرف خوراکی اسپند (Peganum harmala) پرداخته است.شرح مورد: بررسی شرح‌حال بیمار قابل‌اعتماد بود و بررسی علائم بالینی بیمار، حاکی از مسمومیت با اسپند بود. علائم بیمار با فارماکولوژی آلکالوئیدهای اسپند شامل هارمین و هارمالین که مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز و استیل‌کولین استراز هستند، مطابقت داشت.یافته‌های حاصل از بررسی‌های آزمایشگاهی و تصویربرداری سی‌تی‌اسکن بیمار نرمال بود. بیمار با دیازپام و متوکلوپرامید تحت درمان قرار گرفت و مایعات وریدی تجویز شد. علائم بیماری پس از ۲۴ ساعت به طور کامل برطرف شد و بیمار بدون عوارضی ترخیص گردید.نتیجه‌گیری: مطالعات گذشته نشان داده‌اند که مصرف نادرست (خوراکی) اسپند موجب مسمومیت می‌شود. این مطالعه ضمن تأبید مسمومیت ناشی از مصرف خوراکی اسپند، نشان داد که شناسایی به‌موقع مسمومیت توسط پزشکان در مواجهه با بیماران دارای علائم عصبی- روانی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. علاوه بر این، بر ارائه آموزش‌های لازم در آگاهی از خطرات مصرف خودسرانه داروهای گیاهی تأکید دارد.