پیش بینی جمعیت و تحلیل پویا از تحولات ساختار جمعیتی در ایران (سال 1355 الی 1455)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی توسعه اقتصادی و برنامه ریزی، گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

3 استادیار، گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

4 استادیار گروه مدیریت، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی میانه، ایران

doi
10.22034/scs.2023.386882.1412
چکیده

پیروی از سیاست کنترل جمعیت سازمان­های بین‌المللی که در چند دهه اخیر در ایران اجرایی شد، امروزه باعث تحول عظیمی در ساختارهای سنی جمعیتی گردیده و جمعیت کشور را به طرف ازدیاد نرخ سالمندی سوق داده و باعث شده تا نرخ وابستگی در آینده جزء چالش‌های اساسی سیاست‌گذاران باشد. هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی، شبیه­سازی و تحلیل پویا از تحولات ساختاری جمعیت کشور ایران و آثار و تبعات آن در نرخ وابستگی جمعیتی دهه­های آتی با توجه به تحولات نامتوازن جمعیتی طی دوره 1355 الی 1455 می­باشد. نتایج شبیه‌سازی با روش مدل‌سازی سیستم­های پویا نشان داد که جمعیت کشور با متوسط سالانه نرخ باروری 6/1 در سال 1426 به 94132000 میلیون نفر می‌رسد. پس از آن روند نزولی به‌خود گرفته و در سال 1455 به 86416400 نفر خواهد رسید. همچنین روند رشد گروه سنی زیر 15 سال از سال 1370 به بعد سیر روند نزولی داشته و جمعیت سالخورده در طی این دوره، رشد فزاینده‌ای خواهد داشت؛ به‌طوری‌که در پایان دوره به 29 درصد از کل جمعیت خواهد رسید. یافته­های پژوهش بر اساس رشد نامتوازن جمعیتی کشور در سه دهه 60،50 و70 و افزایش امید زندگی از 54 سال به 76 سال، نشان می­دهد در دهه­های آتی ساختار جمعیت کشور یک ساختار پیر خواهد بود و افزایش نرخ وابستگی جمعیت کشور، پیامدهای اقتصادی آسیب‌زایی را به‌دنبال خواهد داشت.