پاسخ رشد، ویژگیهای فیزیولوژیکی و غلظت برخی عنصرهای معدنی گیاه هندوانه بومی پیوندشده به تنش کمبود اکسیژن در کشت هیدروپونیک
نویسندگان
1 استاد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه اراک، اراک، ایران
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر رفسنجان، رفسنجان، ایران
3 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه اراک، اراک، ایران
4 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر رفسنجان، رفسنجان، ایران
doi
10.22059/ijhs.2022.325235.1939چکیده
به منظور ارزیابی تحمل گیاهان پیوندشده هندوانه روی پایه کدو به شرایط کمبود اکسیژن، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سطلهای پلاستیکی 5 لیتری حاوی محلول غذایی با فرمول هوگلند و آرنون اجرا شد. عامل اول میزان هوادهی محلول غذایی در چهار سطح (شاهد، کاهش هوادهی، عدم هوادهی و تزریق نیتروژن) و عامل دوم پیوند در دو سطح (عدم پیوند و پیوند) بودند. ارزیابیها براساس غلظت عناصر غذایی در برگ و شاخصهای رویشی و فیزیولوژیکی صورت گرفت. نتایج نشان داد هرچند با کاهش اکسیژن محلول غذایی یا تزریق نیتروژن به محلول غذایی، ویژگیهای رشدی گیاه نظیر ارتفاع گیاه، قطر ساقه، وزنتر و خشک شاخساره و وزنتر و خشک ریشه بهطور معنی داری کاهش یافت، ولی گیاهان پیوندی، به جز قطر ساقه، در سایر صفات ذکر شده بهطور معنی داری از ویژگیهای رشدی بهتری نسبت به گیاهان غیرپیوندی برخوردار بودند. با کاهش مقدار اکسیژن محلول غذایی مقدار پرولین و قندهای محلول در شاخساره و ریشه گیاهان پیوندی و غیرپیوندی افزایش یافت، ولی غلظت پرولین و قندهای محلول در گیاهان پیوندی بالاتر از گیاهان غیرپیوندی بود. تنش کمبود اکسیژن باعث کاهش مقدار کلروفیل کل، کارتنوئید و عنصرهای غذایی پتاسیم، کلسیم، منیزیم و فسفر اندامهوایی و ریشه گردید، ولی غلظت پرولین، قندهای محلول و عنصرها در گیاهان پیوندی بیشتر از گیاهان غیرپیوندی بود. بهطور خلاصه، با توجه به نتایج این پژوهش پیوند هندوانه روی پایه کدو سبب افزایش تحمل گیاه هندوانه به شرایط کمبود اکسیژن گردید.
