بررسی صفات متمایزکننده برخی ارقام و ژنوتیپهای گیلاس بومی ایران
نویسندگان
1 دانشیار، پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 محقق، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
doi
10.22059/ijhs.2022.284915.1676چکیده
شناسایی صفات متمایز کننده ارقام گیلاس (Prunus avium L.) یکی از قدم های ضروری در جلوگیری از تکثیر ارقام مختلف با یک نام می باشد. این پژوهش با هدف مطالعه مورفولوژی، پومولوژی و شناسایی صفات متمایزکننده هفت رقم تجاری و پنج ژنوتیپ گیلاس به مدت دو سال بر اساس دستورالعمل UPOV انجام گردید. براساس نتایج نه رقم/ژنوتیپ گیلاس شیشهای مشهد، پیشرس مشهد، تکدانه مشهد، سفید- 90، پیشرس2، شبستر-6، دوم رس مشهد، سیاه دانشکده و سیاه مشهد دارای 19 صفت متمایزکننده مورفولوژی و پومولوژی بودند. رقم تکدانه مشهد با وزن میوه 93/10 و وزن هسته 88/0 گرم، از سایر ارقام و ژنوتیپها متمایز گردید. صفات انحصاری ضخامت و طول دم میوه تمایز قابل توجهی را بین ارقام سیاه مشهد و شبستر-6 ایجاد نمود. عادت رشد افراشته نیز تنها در رقم سیاه دانشکده مشاهده گردید. تعداد عدسک در شاخه یکساله با حالت تظاهر خیلی زیاد، رقم شیشه ای مشهد را از سایر ارقام و ژنوتیپها متمایز نمود. علاوه بر وزن میوه، آرایش گلبرگ و زمان رسیدن ارقام تک دانه مشهد و سیاه مشهد را از یکدیگر متمایز نمود. در میان صفات مطالعه شده عادت رشد درخت، آرایش گلبرگ، زمان رسیدن، رنگ پوست از نظر تمایز بین ارقام گیلاس از اهمیت بیشتری برخوردار بودند که اغلب آنها در انطباق با صفات ستارهدار دستورالعمل UPOV بودند.