فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش بهینه‌سازی غلظت‌های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد و معرفی بهترین ریزنمونه مؤثر بر افزایش راندمان کالوس‌زایی و باززایی گیاه پروانش (Catharanthus roseus L.) و نیز شناسایی مرحله رشدی تولیدکننده بیشترین مقدار وین‌کریستین بود. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. عامل اول نوع ریزنمونه در هشت سطح و عامل دوم غلظت‌های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد در نه سطح بود. نتایج نشان داد بیشترین درصد کالوس‌زایی از محیط حاوی 8 میکرومولار 2,4-D به همراه 2 میکرومولار بنزیل‌آمینو‌پورین (BAP) و به ترتیب در ریزنمونه تک گره (100 درصد)، هیپوکوتیل (100 درصد)، برگ (100 درصد)، ریشه (16/99 درصد)، تخمدان (33/98)، دمبرگ (83/95 درصد)، بساک (16/94) و برگ لپه‌ای (33/93) دیده شد. کالوس‌های‌ مشتق شده از هیپوکوتیل، بساک و تخمدان توانایی ایجاد جنین بدنی با راندمان بالا را داشتند. مقدار 8/0گرم در لیتر کازئین هیدرولیزات منجر به بالاترین درصد جنین‌زایی شد. بالاترین درصد جوانه‌زنی از ریزنمونه حاصل از هیپوکوتیل (66/53 درصد)‌، بساک (00/51 درصد) و تخمدان (00/46 درصد) به‌ دست آمد. همچنین درصد باززایی از ریزنمونه‌‌های هیپوکوتیل بساک و تخمدان به ترتیب 78، 73 و 68 درصد بود. بیشترین مقدار وین‌کریستین در مقایسه انواع کالوس و مراحل مختلف رشد، از گیاهان باززایی شده از کالوس مشتق شده از بساک، تخمدان و هیپوکوتیل به دست آمد و مقدار آن 4/1 میکروگرم در هر گرم وزن خشک و بیشتر از کالوس غیر‌ جنین‌زای ریزنمونه‌های مذکور بود.