بررسی فعالیت ضدباکتریایی عصاره‌های آبی، اتانولی و گلیکولی پروپولیس و عسل برضد باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک: رویکردی با کاربردهای درمانی بالقوه

نویسندگان

1 پژوهشکده زنبورعسل و گیاهان دارویی پردیس خوانسار، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه زیست‌شناسی سلولی- مولکولی و میکروبیولوژی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه زیست‌شناسی سلولی- مولکولی و میکروبیولوژی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v43.i846.1923
چکیده

مقدمه: هدف این مطالعه، ارزیابی اثرات ضدباکتریایی عصاره‌های آبی (PWE)، اتانولی (PEE) و پروپیلن‌گلیکولی (PPE) بره موم (پروپولیس) و همچنین عسل، علیه باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک و بررسی ارتباط این اثرات با میزان ترکیبات فنلی و اسیدهای چرب آن‌ها می‌باشد.. روش‌ها: سویه‌های باکتریایی Staphylococcus aureus، Escherichia coli و Pseudomonas aeruginosa با الگوهای مقاومت چند آنتی‌بیوتیکی تأیید شده، با استفاده از آزمایش هاله در آگار و رقیق‌سازی در محیط مایع مورد آزمایش قرار گرفتند. عصاره‌های پروپولیس با روش خیساندن تهیه، لیوفیلیزه شده و در غلظت‌های مشخص بازسازی شدند. میزان ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی به‌ترتیب با روش فولین- سیوکالتیو و HPLC و با استفاده از استانداردهای تجاری اسید گالیک، کاتچین و کوئرستین اندازه‌گیری شد. تجزیه اسیدهای چرب نیز پس از تبدیل به متیل‌استر، با کروماتوگرافی گازی و با بهره‌گیری از استانداردهای مناسب انجام گرفت. یافته‌ها: PPE قوی‌ترین فعالیت ضدباکتریایی را نشان داد؛ به‌طوری‌که بیشترین قطر نواحی مهار شده (تا 3/6 میلی‌متر) و کمترین مقادیر  MIC(0/041 تا 0/328 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر) را در تمام سویه‌ها داشت. همچنین S. aureus بیشترین حساسیت و E. coli بیشترین مقاومت را نشان داد. از طرف دیگر میزان کل فنل‌ها و فلاونوئیدها در  PEEو  PPEبیشتر از  PWEو عسل بود. بررسی اسیدهای چرب نیز نشان داد که عصاره‌های PPE و PEE حاوی سطوح بالاتری از اسید لینولئیک و اولئیک هستند. نتیجه‌گیری: عصاره‌های  PPEو PEE فعالیت ضدباکتریایی قدرتمندی علیه باکتری‌های مقاوم به چند آنتی‌بیوتیک نشان می‌دهند که این امر با میزان ترکیبات فنلی و اسیدهای چرب آن‌ها مرتبط است. این نتایج، ضرورت بررسی‌های بیشتر جهت استفاده از عصاره‌های پروپولیس به‌عنوان جایگزین‌های طبیعی در مقابله با مقاومت آنتی‌بیوتیکی را تأیید می‌کند.