ارزیابی میزان تحمل به یخ‌زدگی پنیرباد (‏Withania coagulans Dun‏) تحت شرایط کنترل‌شده

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیروان، ایران

2 دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد، ایران

3 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیروان، ایران ‏

doi
10.22059/ijhs.2019.274510.1592
چکیده

به‌منظور بررسی میزان تحمل به یخ‌زدگی گیاه پنیرباد آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار و نه تیمار دمایی (صفر، 3-، 6-، 9-، 12-، 15-، 18- و 21- درجه سانتی‌گراد و تیمار شاهد ۲5 درجه سانتی‌گراد) انجام شد. صفات مورد مطالعه شامل درصد نشت یونی، پایداری غشای سلولی، محتوای پرولین برگ، کلروفیل فلورسانس، درجه سبزینگی، دمای 50 درصد کشندگی بر اساس درصد بقا (LT50su) و دمای 50 درصد کشندگی بر اساس نشت الکترولیت‌ها (LT50el) بود. نتایج نشان داد اثر تنش یخ‌زدگی بر تمامی صفات مورد مطالعه در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار بود. با افزایش تنش یخ‌زدگی نشت یونی افزایش و پایداری غشای سلولی کاهش نشان دادند. میزان کلروفیل فلورسانس برگ با افزایش تنش کاهش یافت، به طوری که در دماهای پایین تر از 9- درجه سانتی‌گراد به کمترین مقدار خود رسید. درجه سبزینگی تا 6- درجه سانتی‌گراد با شیب شدید و در کمتر از آن با شیب ملایم تر کاهش یافت. بیشترین محتوای پرولین مربوط به تیمار 6- درجه سانتی‌گراد بود که نسبت به تیمار شاهد 53 درصد افزایش یافت. با کاهش دما درصد بقا کاهش یافت، به طوری که در دماهای زیر 9- درجه سانتی‌گراد به کلی گیاهان از بین رفتند. همچنین LT50el  و LT50su  به ترتیب در دمای 153/10- و 958/8- درجه سانتی‌گراد اتفاق افتاد. در نهایت، یافته ها در این تحقیق نشان دادند که گیاه دارویی پنیرباد تنش یخ‌زدگی 6- درجه سانتی‌گراد را به طور قابل قبولی تحمل می‌نماید.