واکاوی و اولویتبندی شاخصهای سنجش و ارزیابی علم، فناوری و نوآوری در حوزهی دندانپزشکی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشگاه تهران و کارشناس پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار، گروه علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.48305/jims.v43.i845.1854چکیده
مقدمه: ارزیابی عملکرد در دندانپزشکی نیازمند چارچوبهای تخصصی است که فراتر از شاخصهای سنتی علمسنجی، به نوآوری ، انتقال دانش و زیرساختهای سیستماتیک توجه کند. با این حال، فقدان چارچوبهای معتبر ، بهویژه در کشورهای در حال توسعه، یک شکاف تحقیقاتی مهم محسوب میشود. این مطالعه با هدف توسعهی یک چارچوب جامع برای ارزیابی علم، فناوری و نوآوری I در دندانپزشکی انجام شد.روشها: این پژوهش با رویکردی ترکیبی (کیفی-کمی) و به روش آمیخته انجام گرفت. در مرحلهی اول، با استفاده از روش فراترکیب، 198 شاخص اولیه از تحلیل 60 منبع علمی داخلی و خارجی استخراج و در 8 مؤلفهی اصلی و 59 مؤلفهی فرعی دستهبندی شدند. در مرحلهی دوم به منظور بومیسازی و اعتبارسنجی، از روش دلفی با مشارکت 15 خبره مجرب در حوزهی دندانپزشکی استفاده شد. فرایند دلفی در سه دور انجام شد و شاخصهای نهایی بر اساس میانگین امتیاز، انحراف معیار و ضریب هماهنگی کندال تعیین گردیدند.یافتهها: پس از فرایند دلفی، 10 شاخص کلیدی در چهار دسته اصلی شناسایی شدند: 1) شاخصهای علمی h-index وg-index دندانپزشکی، تعداد همکاریهای بینالمللی، 2) شاخصهای فناوری 3) شاخصهای نوآوری 4) شاخصهای ساختاری- ارزیابی. شاخص h-index دندانپزشکی با میانگین 6/4 و ضریب هماهنگی کندال 82/0 بالاترین اهمیت و توافق را داشت.نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش نشان داد که ارزیابی در دندانپزشکی نیازمند چارچوبی چندبعدی است که علاوه بر تولید دانش، به ابعاد فناوری، نوآوری و ساختاری نیز توجه کند. چارچوب پیشنهادی میتواند به عنوان ابزاری معتبر در ارزیابی مورد استفاده قرار گیرد.