مطالعه و ارتقای مدیریت داده‌های آزمون‌های حوزه پزشکی بر اساس چارچوب DAMA-DMBOK

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.48305/jims.v43.i844.1787
چکیده

مقدمه: مدیریت داده‌های آزمون‌های پیشرفت و صلاحیت حرفه‌ای در آموزش پزشکی، به دلیل نقش محوری در تضمین کیفیت آموزش و تصمیم‌سازی آموزشی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با این حال، چرخه‌ی داده‌ای آزمون‌ها در نهادهایی مانند مرکز سنجش، به صورت جزیره‌ای و ناهمگون عمل می‌کند که منجر به چالش‌هایی چون پراکندگی، عدم استانداردسازی و آسیب‌پذیری‌های امنیتی شده است. این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی مدل جامع مدیریت داده برای ارتقای وضعیت موجود انجام شد. روش‌ها: این مطالعه با رویکرد ترکیبی اکتشافی- توصیفی انجام گرفت. در فاز کیفی، از فراترکیب و مصاحبه با ۱۶ نفر از خبرگان برای استخراج چالش‌ها و تدوین سازه‌های اولیه مدل استفاده شد. در فاز کمی، روابط مدل با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی و ابزار پرسشنامه بر روی نمونه‌ای شامل ۱۴۲ نفر از کارشناسان مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها: مدل پیشنهادی، چارچوب DAMA-DMBOK را به چهار بعد اصلی بومی‌شده شامل: راهبری و امنیت داده، کیفیت داده، مدیریت داده‌های اصلی و مرجع، و معماری و زیرساخت داده‌ای، متناسب با حوزه‌ی آزمون‌های پزشکی تقلیل داده و سازماندهی می‌کند. نتایج تحلیل پی-ال-اس، با برازش خوب مدلR2  بالا برای متغیرهای وابسته و Q2  مثبت)، نشان داد که حاکمیت داده قوی‌ترین عامل در بهبود کیفیت داده‌ها و مدیریت داده‌های اصلی در این نهادها است. نتیجه‌گیری: اجرای این مدل اقتضایی می‌تواند با افزایش دقت داده‌ها، بهبود امنیت و تسهیل تصمیم‌گیری استراتژیک آموزشی، در ارتقای مدیریت داده‌های آزمون‌ها موفق عمل کند. یافته‌ها به پیشرفت نظری در اقتضایی‌سازی چارچوب‌های بین‌المللی مدیریت داده مانند داما در محیط‌های آموزشی کمک کرده و راهکارهای عملی و ساختارمندی را برای نهادهای آموزش پزشکی ایران جهت گذار از سیستم‌های جزیره‌ای به یک سیستم یکپارچه و امن ارائه می‌دهد