فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: ارزیابی سیاست‌های علم، فناوری و نوآوری (Science, technology, and innovation) STI، در حوزه‌های تخصصی مانند دندان‌پزشکی مستلزم استفاده از شاخص‌های دقیق، تخصصی و مبتنی بر توافق خبرگان است. با این حال، بسیاری از شاخص‌های رایج عمومی بوده و به ویژگی‌های حوزه‌ی دندان‌پزشکی توجه نمی‌کنند. این پژوهش با هدف شناسایی و اعتبارسنجی شاخص‌های کلیدی ارزیابی سیاست‌های STI در حوزه‌ی دندان‌پزشکی انجام شد. روش‌ها: این مطالعه با رویکردی ترکیبی (کیفی- کمی) و به‌صورت چند مرحله‌ای انجام گرفت. در مرحله‌ی نخست، با استفاده از روش فراترکیب، 198 مطالعه‌ی علمی مرتبط با شاخص‌های ارزیابی STI از پایگاه‌های علمی معتبر استخراج و مورد تحلیل تماتیک قرار گرفت. در مرحله‌ی دوم، برای اعتبارسنجی و اولویت‌بندی شاخص‌ها، از روش دلفی با مشارکت 52 خبره متخصص در حوزه‌های سیاست‌گذاری علم و فناوری، مدیریت پژوهش‌های دندان‌پزشکی و سنجش علم استفاده شد. در نهایت، از تحلیل عاملی تأییدی (Confirmatory factor analysis) CFA در نرم‌افزار AMOS برای تأیید ساختار عاملی شاخص‌های نهایی استفاده شد. یافته‌ها: فرایند دلفی منجر به شناسایی 10 شاخص کلیدی در چهار دسته‌ی علمی (h-index و g-index دندان‌پزشکی)، فناوری (تعداد دستگاه‌های پیشرفته، سرمایه‌گذاری در تحقیقات)، نوآوری (تعداد بنگاه‌های دانش‌بنیان، شاخص کارآیی نوآوری) و ساختاری- ارزیابی (وجود پایگاه اطلاعاتی یکپارچه، مرکز ملی دندان‌پزشکی) شد. ضریب هماهنگی کندال در دور نهایی 0/71 به دست آمد که نشان‌دهنده‌ی توافق خوب بین خبرگان است. تحلیل عاملی تأییدی نیز برازش مناسب مدل پیشنهادی را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: این پژوهش چارچوبی یکپارچه و مبتنی بر شواهد و توافق خبرگان برای ارزیابی سیاست‌های علم، فناوری و نوآوری در حوزه‌ی دندان‌پزشکی ارائه کرد. به‌کارگیری این شاخص‌های تخصصی می‌تواند به بهبود شفافیت، پاسخگویی و اثربخشی سیاست‌های پژوهشی و فناورانه در این حوزه کمک کند.