ارائه معادله عمومی جهت پیشروی آب در نوار

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه شهرکرد

3 دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی

4

doi
چکیده

جهت ارزیابی آبیاری نواری از داده­های پیش­روی آب در نوار استفاده می­گردد.با توجه به متغیر بودن نوع خاک و هم­چنین شرایط اولیه و مرزی در آبیاری نواری،سرعت پیش­روی آب در نوار­های مختلف بسیار متفاوت می­باشد. روش مقیاس­سازی به عنوان ابزاری جهت کاهش داده­های اندازه­گیری در مسایل آب و خاک مورد استفاده قرار می­گیرد.هدف ازاین پژوهش ارایه رابطه­ای یکتا و مستقل از شرایط اولیه و مرزی خاک، جهت پیش­روی آب در نوار با استفاده از مقیاس سازی است. برای این منظورآبیاری نواری با استفاده از مدل موج سینماتیک و کاربرد رابطه نفوذ فیلیپ دو جمله­ای برای مولفه­ی نفوذ، حل گردید. سپس با تعریف عوامل مقیاس که مفهوم فیزیکی داشتند اقدام به مقیاس­سازی آبیاری نواری برای مسیر پیش­روی گردید. از آنجا که منحنی­های پیش­روی مقیاس­شده به رابطه­ی مشخصی میل می­کردند در نتیجهرابطه­های توانی، نمایی و سهمی شکل جهت پیشرفت آب در نوار ارایه گردید. رابطه­های به دست آمده با استفاده از مقیاس­سازی با رابطه بیلان حجمی، برای 25 نوار مختلف مورد ارزیابی قرار گرفت.جهت ارزیابی از چهار شاخص آماری ضریب تبیین (R 2 )، توزیع نسبت به خط 45 درجه (λ)، درصد متوسط خطای پیش­بینی مدل (E r ) و درصد متوسط خطای نسبی مدل (E a ) استفاده گردید. نتایج نشان داد مدل توانی با 893/0R 2 =، 003/1=λ، 9/0=E r و 76/13=E a بهتر از دو مدل دیگر بدست آمده از مقیاس­سازی منحنی پیش­روی را پیش­بینی می­کند.در مقایسه با رابطه بیلان حجمی، رابطه توانی دارای دقت بیش­تر بود.شکل ساده رابطه و عدم وابستگی به نوع خاک موجببرتری روش ارایه گردیده نسبت به پژوهش­های پیشین در این رابطه می­باشد.