تأثیر کم‌آبیاری بر عملکرد، اجزای عملکرد و کارایی مصرف آب در برخی رقم‌های سیب‌زمینی ‏‏(‏Solanum tuberosum L.‎‏) حاصل از تلاقی دای الل‏

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان ‏تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران

4 دانشیار، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست‌فناوری، تهران، ایران

doi
10.22059/ijhs.2020.310047.1851
چکیده

این پژوهش به منظور ایجاد تنوع ژنتیکی و دستیابی به هیبریدهای مناسب از نظر صفات زراعی، بازارپسندی و سازگار با شرایط اقلیمی مناطق سیب­زمینی­خیز کشور و متحمل به کم­آبیاری، به مدت دو سال (1395 و 1396) در منطقه اردبیل انجام شد. آزمایش به صورت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک‏های کامل تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. کرت اصلی کم آبیاریدر سه سطح (100، 80 و 60 درصد نیاز آبی گیاه) و کرت فرعی شامل 12 جمعیت سیب‏زمینی بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد بین سطوح مختلف کم‌آبیاری، ژنوتیپ و اثرمتقابل بین آنها از لحاظ صفات تعداد و وزن غده در بوته، عملکرد غده، تعداد ساقه اصلی در بوته و طول استولون تفاوت معنی­دار و از لحاظ صفت درصد ماده خشک غده فقط بین ژنوتیپ­ها تفاوت معنی­دار مشاهده گردید. دراین آزمایش از 279 تلاقی موفق 244 هیبرید انتخاب گردید. هیبریدهای انتخاب شده دارای ۵/۹۷۵ گرم و ۵/۷ غده در بوته بودند. در هر سه شرایط محیطی بیشترین وزن غده در بوته و عملکرد غده مربوط به هیبرید آگریا♀ × کایزر♂ و در شرایط نرمال و تنش ملایم متعلق به هیبرید کایزر ♀ × ساوالان♂ بود. بیشترین کارایی مصرف آب در هر سه شرایط محیطی (100، 80 و 60 آب قابل استفاده) در هیبریدهای 2 ]آگریا (والد مادری) × کایزر (والد پدری)[ و 9 ]کایزر (والد مادری)× ساوالان (والد پدری)[ مشاهده گردید.