راهبردهای ساخت تمدن سعادتمندانه بر مبنای آراء فارابی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/scs.2023.164115چکیده
این پژوهش با هدف دستیابی به مولفههای تمدن سعادتمندانه در آراء فارابی و دستیابی به الگویی معادلسازی شده با عصر حاضر انجام گرفته است. چرا که برای ساخت یک تمدن در شرایط گذار امروز، نیازمند دانش و فرهنگ در بستر نگاه واقعبینانهی فلسفی هستیم و ساخت تمدنی جایگزین بدون اتکا به سنت ممکن نیست. یافتن الگویی منعطف و پایدار برای تعالی انسان در بستر جامعهای نیکبخت، آمال نهایی این نگاره است. روش پژوهش بر اساس مطالعه کتابخانهای آثار و آراء فارابی و سپس تحلیل و الگوسازی آن با توجه به مفاهیم و عناصر امروزیست. در نتیجه پژوهش به این مطلب رسیدیم که فارابی به عنوان فیلسوفی تمدن ساز در طرح مدینهی فاضله خود، برای تمدن و فرهنگ، معیاری مبتنی بر دیدگاه ساختگرا، مدل نیازها و دیدگاه اصالت فرد در ضمن جمع ارائه میدهد. این شبکه پایدار ساختاری بر اساس سیستم معرفتی، قانونی و فرهنگی خاص اوست که ضمن مرتفع ساختن کلیه نیازهای افراد، به نیاز اساسی او در جهت نیل به سعادت در پرتو کمال اخلاقی پاسخ بنیادین میدهد به گونهای که اندیشمندان اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میتوانند با معیار قرار دادن این الگو، راهبردهای علمی و عملی متناسب با شرایط و ویژگیهای هر جامعهای را طراحی کنند. و در نهایت به این نکته رهنمون شوند که با وجود التقاط و درهمتنیدگی فرهنگی در عصر انتقال با الگوی برگرفته از طرح زنده و پویای مدینه فاضله فارابی در ساخت تمدن سعادتمندانه مبتنی بر غایت بشر، میتوان طرح تمدن جایگزین را ایجاد کرد.