تأثیر شاخص دما- رطوبت در دو فصل تابستان و زمستان بر عملکرد برخی از ویژگی‌های تولیدمثلی گاوهای شیردۀ پرتولید

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم دامی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

2 استاد، گروه علوم دامی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه علوم دامی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

4 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

5 دانشجوی دکترای، گروه علوم دامی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه لرستان

doi
10.22059/ijas.2016.59037
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی فراسنجه‌های مرتبط با عملکرد تولیدمثلی و تغییرپذیری غلظت پروژسترون خون گاوهای شیردۀ پرتولید (2 ±39 کیلوگرم در روز) پس از تلقیح مصنوعی، در دو فصل تابستان و زمستان بود. برای این منظور 270 رأس گاوشیری هلشتاین در سه گاوداری بزرگ انتخاب شدند. خون­گیری از گاوها در روز تلقیح مصنوعی و به فاصلۀ هفت، ده و چهارده روز پس از تلقیح مصنوعی انجام شد. شاخص دما- رطوبت بر پایۀ یکی از شاخص‌های استاندارد پیشنهادی محاسبه شد (Dikmen & Hansen, 2009). نتایج نشان داد، بیشترین شاخص دما-رطوبت (THI) در فصل تابستان و زمستان به ترتیب 35/77 و 47/57 بود. نرخ آبستنی در گاوهای تلقیح‌شده در فصل زمستان به‌طور معنی­داری (01/0>P) بیشتر از گاوهای تلقیح‌شده در فصل تابستان بود و اثر شکم زایش بر نرخ آبستنی در هر دو فصل معنی­دار (01/0>P) شد. روزهای باز (18/101 در مقابل 70/165) و شمار تلقیح به ازای هر آبستنی (05/2 در مقابل 48/3) در گاوهای تلقیح‌شده در زمستان نسبت به گاوهای تلقیح‌شده در تابستان به‌طور معنی­داری کمتر (01/0>P) بود. غلظت پروژسترون سرم خون گاوهای تلقیح‌شده در فصل زمستان، در روز چهاردهم پس از تلقیح به‌طور معنی­داری (01/0> P) بیشتر از گاوهای تلقیح‌شده در فصل تابستان بود. نتیجه گرفته شد که تنش گرمایی تابستان در منطقۀ مرکزی ایران عملکرد تولیدمثلی گاوهای شیرده را به‌طور معنی­داری تحت تأثیر قرار می­دهد.