فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این تحقیق به منظور ارزیابی تنوع ریخت­شناسی در 16 اکوتیپ اسفرزه در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار و با استفاده از 22 صفت ریخت شناسی اجرا شد. در تجزیه خوشه‌ای که با استفاده از داده­ها استاندارد شده انجام گرفت، فواصل بین اکوتیپ­ها با مربع فاصله اقلیدسی برآورد شد و دندروگرام به روش Ward ترسیم گردید. تجزیه عاملی به روش وریماکس انجام گرفت. میانگین مربعات اکوتیپ­‌ها برای تمامی صفات، بجز مقدار و درصد موسیلاژ، معنی‌دار بود. نتایج تجزیه خوشه‌ای، اکوتیپ­‌ها را در سه خوشه گروه­بندی کرد. صحت نتایج تجزیه خوشه‌ای با استفاده از تجزیه تابع تشخیص تایید شد. در تجزیه عاملی، پنج عامل استخراج شد که در مجموع 77/86 درصد از واریانس بین صفات را توجیه نمودند. مهمترین صفات تاثیر گذار در توجیه واریانس صفات ارتفاع بوته، طول دم‌گل‌آذین، طول سنبله، شاخص برداشت و وزن هزاردانه بودند که در عامل اول قرار گرفتند. تنوع ریخت­شناسی در بین اکوتیپ­‌های مورد استفاده برای بیشتر صفات معنی دار بود و اکوتیپ­‌های PO12، PO15 و PO6 با توجه به متوسط عملکرد دانه و مقدار موسیلاژ نسبت به بقیه اکوتیپ­‌ها برتر بودند.