تاثیر تنوع محیطی بر عملکرد گل و اسانس ژنوتیپ‌های برتر گل محمدی (‏Rosa damascena‏) ‏‏(مطالعه موردی: استان کردستان)‏

نویسندگان

1 کارشناس کشاورزی و آب اتاق بازرگانی، صنایع ، معادن و کشاورزی سنندج، سنندج، ایران

2 دانشیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان‎ ‎تحقیقات،‎ ‎آموزش‎ ‎و‎ ‎ترویج‎ ‎کشاورزی،‎ ‎سنندج، ایران

doi
10.22059/ijhs.2021.307438.1827
چکیده

ارزیابی سازگاری محیطی جزو مهم­ترین نیازهای ژنوتیپ­های گل محمدی(Rosa damascena) به عنوان یکی از گونه­های معطر و دارویی مهم کشور است. این تحقیق با هدف ارزیابی عملکرد گل و اسانس پنج ژنوتیپ­ برتر (KR2، IS3، IS4، IS8 و YZ2) به مدت پنج سال (۱۳9۰-139۴) تحت دو شرایط اقلیمی سرد نیمه‌خشک (سقز) و نیمه‌مرطوب (مریوان) در کردستان بصورت کرت­های خرد شده با سه تکرار اجراء شد. نتایج تفاوت معنی­داری از لحاظ صفات عملکرد گل و اسانس بین مکان­ها (L)، سال­ها (Y) و ژنوتیپ­ها (G) و نیز اثرات متقابل آنها نشان داد. میانگین کل بازده اسانس 02/0 درصد و عملکرد گل و اسانس برابر 2/757 کیلوگرم و 9/188 گرم در هکتار بود. عملکرد گل و اسانس ژنوتیپ­ها در سقز بیشتر از مریوان، اما درصد اسانس آنها در مریوان بیشتر بود که موید آن است که در مناطق خنک­تر، عملکرد گل بیشتر ولی نسبت اسانس گل کمتر است. در مجموع، سه ژنوتیپ KR2، IS8 و IS4 برای کاشت در کردستان و مناطق مشابه توصیه می­شوند. با توجه به تنومندی و عملکرد بالای گل، ژنوتیپ KR2 با منشأ کردستان برای اهداف تولید گل و ژنوتیپ­های گروه اصفهان مانندIS8 و IS4 برای تولید اسانس اولویت دارند. در کل، با لحاظ توأم صفات عملکردی تولید گل و اسانس ژنوتیپ­هایIS8، IS4 و  KR2 برای مناطق سرد و نیمه­خشک مانند سقز و IS4 و KR2 برای مناطق نیمه‌مرطوب مانند مریوان سازگاری بیشتری داشته و  برای کاشت و توسعه گل محمدی توصیه می­گردند.