کنترل زیستی پوسیدگی ریشه توت‎فرنگی توسط برخی از ‎جدایه‎‌های Trichoderma harzianum

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 دانشیار، گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 استاد، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 استاد، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22084/ab.2023.28137.1487
چکیده

بیماری پوسیدگی سیاه ریشه به‌عنوان یک عامل محدودکننده تولید توت‎‌فرنگی در سراسر جهان رخ می‎‌دهد که در درجه اول توسط Rhizoctonia spp. و چندین پاتوژن دیگر ایجاد می‎شود. یکی از راهکارهای مدیریت این بیماری کنترل بیولوژیک با استفاده از گونه‌‎های تریکودرما می‌‎باشد. هدف از این مطالعه بررسی توانایی جدایه‌‎های Trichoderma harzianum از شهرستان خرم‌‎آباد در کنترل بیماری پوسیدگی ریشه توت‎‌فرنگی ناشی از R. solani در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه‌‎ای و توانایی آن‌ها در تقویت رشد گیاهان توت‎‌فرنگی بود. جدایه‌‎های قارچی تریکودرما از خاک مناطق جنگلی شهرستان خرم‌‎آباد جداسازی و بر اساس آنالیز مورفولوژیکی و فیلوژنتیکی توالی‎ ژن tef1 شناسایی شدند. نتایج نشان داد که مهار رشد میسلیوم R. solani توسط جدایه‎‌های تریکودرما از 4/41 تا 8/60 درصد در کشت دوتایی متفاوت بود، جدایه LT36 بیش‌ترین تأثیر را بر مهار رشد میسلیوم در کشت دوتایی نشان داد. تمام جدایه‌‎های انتخاب شده متابولیت‎‌های فرار تولید کردند که از رشد شعاعی پاتوژن 9/37 تا 3/62 درصد جلوگیری کرد .نتایج آزمایش‌‎های گلخانه‎‌ای نشان داد که جدایه LT36 باعث افزایش 2/192 درصدی وزن خشک شاخه شد. هم‌چنین جدایه LT196 باعث افزایش 155و 5/55 درصدی وزن خشک و طول ریشه شد. کم‌ترین شدت بیماری‌زایی مربوط به جدایه LT36 با 30 درصد بود. تمامی جدایه‌‏ها بدون عامل بیمارگر تأثیر مثبتی بر رشد توت‎‌فرنگی داشتند. که توانایی تریکودرما را به‌‌عنوان محرک رشد گیاه ثابت کرد.