واکاوی آیندههای بدیل از انگاره خانه ایرانی- اسلامی متناسب با ارزشهای نوین سبک زندگی شهری مبتنی بر روش CLA
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران.
2 دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران (نویسنده مسئول).
3 استاد دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران
doi
10.22034/scs.2022.163053چکیده
مفهوم خانه و مسکن در سبک نوین زندگی شهری متحول شده و ارزشهای آن بهگونهای دیگر تفسیر گردیده و هر روزه مفهومی نوین میگیرد. ازاینرو انگاره خانه و تغییرات آن در انطباق با دوران معاصر، مسئلهای است که باید موردتوجه شهرسازان، برنامه ریزان، طراحان شهری و معماران قرار گیرد و باید به دنبال الگو و انگارهای جدید از مفهوم خانه بود تا علاوه بر داشتن سازگاری لازم با نیازها و خواستههای جامعه نوین، با خواستهها و سبک زندگی گذشته و آینده جامعه ایرانی- اسلامی نیز تطابق داشته باشد. هدف از انجام این پژوهش، دستیابی به آیندههای بدیل بر مبنای استعارههای بدیل از خانه و شناسایی سناریوهای محتمل خانه و مسکن در آینده، بهمنظور حفظ و صیانت از ارزشهای فرهنگی، اجتماعی، کالبدی خانه میباشد. بر این اساس، پژوهش حاضر با روش تحلیل لایهای علتها(CLA)، تغییر انگاره خانه را در چهار لایهی تحلیل شامل لیتانی، علل کلان اجتماعی، گفتمان/ جهانبینی و اسطوره/ استعاره، مورد واکاوی قرار داده و بر آن است تا ضمن دستیابی به درک روشن از علتهای این تغییرات، سناریوهای بدیلی را برای مفهوم خانه و مسکن در آینده بر مبنای استعارههای بدیل این مفهوم ارائه دهد. با استفاده از نمونهگیری هدفمند، مصاحبههای عمیق نیمه ساختاریافته با صاحبنظرانی که در زمینه موضوع موردبحث، دارای دانش و تجربه کافی بودند، صورت گرفته و نمونهگیری تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت. بر اساس نتایج تحقیق ، چهار سناریوی خانه هوشمند، خانه بهعنوان یک ابر دیجیتال، خانه انسانی، خانه متحرک ارائهشدهاند.