مطالعۀ ژنتیکی شمارۀ سلول‌های سوماتیک با مدل تابعیت تصادفی روزآزمون در گاوهای شیری ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم دامی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 دانشجوی دورۀ دکتری ژنتیک و اصلاح دام، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijas.2015.56824
چکیده

پارامترهای ژنتیکی صفت شمارۀ سلول‏های سوماتیک جمعیت گاوهای شیری، با استفاده از رکوردهای روزآزمون جمع‌آوری‌شده توسط مرکز اصلاح نژاد دام ایران در سال‏های 1380 تا 1389 برآورد شد. داده‌ها شامل 222923 رکورد روزآزمون دورة اول شیردهی، متعلق به 29668 حیوان در 100 گلۀ مختلف بود. برآوردها با روش نمونه‌گیری گیبس و بر اساس یک مدل روزآزمون با تابعیت تصادفی انجام گرفت. منحنی شیردهی براساس چندجمله‌ای‌های لژاندر از روز شیردهی در مدل منظور شد. به‌منظور تصحیح اثر ناهمگنی واریانس باقیمانده، دورۀ شیردهی (5 تا 365 روز شیردهی) به 10 گروه با فواصل نامساوی دسته‏بندی شد. براساس نتایج، واریانس باقیمانده در ابتدای دوره بیشترین مقدار را داشت و از ماه دوم تا پایان دورۀ شیردهی روند کاهشی جزئی در این پارامتر مشاهده شد. کم‌بودن واریانس‏های باقیمانده و محیط دائمی و زیادبودن واریانس ژنتیکی، به افزایش وراثت‏پذیری در انتهای دوره انجامید. کمترین و بیشترین مقدار وراثت‏پذیری به ترتیب در روزهای 68 (031/0) و 365 (098/0) شیردهی مشاهده شد. همبستگی‏ ژنتیکی بین رکوردهای روزآزمون با افزایش فاصلۀ بین آن‌ها کاهش یافت. با استفاده از ضرایب تابعیت پیش‌بینی‌شده برای هر حیوان، ارزش اصلاحی روزانه و در نتیجه منحنی ژنتیکی در امتداد روزهای شیردهی ترسیم شد. روندهای ژنتیکی و فنوتیپی صفت نمرۀ سلول‏های سوماتیک، به ترتیب 0025/0- و 1075/- برآورد شدند (P<0.01). این نتایج نشان‌دهندۀ بهبودی مطلوب برای صفت نمرۀ سلول‌های سوماتیک در سطوح ژنتیکی و فنوتیپی است.