سیاست‌های بازتنظیم راهبردهای جمعیتی با محوریت نقش کارکنان بهداشتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v43.i839.1515
چکیده

کاهش پیوسته نرخ باروری به زیر سطح جایگزینی، مسأله نیازمند بررسی است که با همه‌گیری کووید-۱۹ تشدید شد و ناامنی اقتصادی و اختلال در خدمات سلامت را تسریع کرد. در این بین، نگرش کارکنان حوزه بهداشت که خود مروج سیاست‌های افزایش جمعیت و الگوهای اجتماعی هستند برای فرزندآوری تعیین کننده است. این خلاصه سیاستی، تحقق سیاست‌های افزایش باروری را با تمرکز بر نگرش کارکنان حوزه بهداشت  مد نظر قرار داد و سه گزینه محوری را بررسی و تحلیل کرد: نخست، اجرای برنامه‌های آموزشی و توانمندسازی هدفمند برای تقویت آگاهی و نگرش مثبت کارکنان؛ دوم، طراحی بسته‌های حمایتی و مشوق‌های رفاهی- اقتصادی برای کاهش موانع اصلی فرزندآوری؛ و سوم، اصلاح محیط کار در راستای حمایت خانواده‌هایی که قصد فرزندآوری دارند. تحلیل این گزینه‌ها نشان داد اجرای هر یک با وجود مزایایی که دارند، با موانع اجرایی از جمله محدودیت منابع مالی، مقاومت فرهنگی- سازمانی و احتمال مشغولیت کاری بیشتر کارکنان مواجه است. با در نظر گرفتن موانع و چالش‌ها، توانمندسازی از طریق مداخلات کم‌هزینه و مشارکتی دارای اولویت اجرایی است. پیشنهاد می‌شود اقدام با آموزش‌های درون‌سازمانی درباره تعادل کار و زندگی و راه‌اندازی نظام رتبه‌بندی مراکز دوستدار خانواده آغاز شود. همزمان، مشوق‌های غیرنقدی و خدمات هدفمند، مانند اولویت در دریافت خدمات درمانی یا تخفیف مهدکودک برای کارکنان طراحی و اجرا گردد. چنین راهبردی، ضمن کاهش مقاومت اولیه، زمینه را برای تحول نگرش کارکنان حوزه بهداشت و تأثیرگذاری بیشتر بر نرخ باروری جامعه در بلندمدت فراهم می‌آورد.