ارزیابی پروفایل اسیدهای چرب روغن برخی از رقم ها و ژنوتیپهای امیدبخش زیتون در منطقه طارم استان زنجان
نویسندگان
1 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران
2 استادیار، پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمه گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران
3 استادیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
10.22059/ijhs.2021.316116.1891چکیده
در این پژوهش صفات کمی و کیفی روغن سه ژنوتیپ امیدبخش زیتون (T2، T7 و T18) و دو رقم زرد و کرونیکی از کلکسیون زیتون ایستگاه تحقیقات زیتون طارم در استان زنجان طی دو سال (1397 و 1396) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد ژنوتیپ T18 با 96/70 و 58/69 درصد روغن در ماده خشک گوشت به ترتیب طی سالهای ۱۳96 و ۱۳97 دارای بیشترین میزان روغن در مقایسه با سایر رقم ها و ژنوتیپها بود. همچنین ژنوتیپ T18 دارای بیشترین درصد اولئیک اسید و مجموع اسیدهای چرب اشباع نشده با یک پیوند دوگانه مضاعف بود. میزان اولئیک اسید این ژنوتیپ در سالهای ۱۳96 و ۱۳97 به ترتیب 3/80 و 8/79 درصد بود. علاوه بر این میزان پالمتیک اسید این ژنوتیب (5/9 و 3/10 درصد به ترتیب در سالهای ۱۳96 و ۱۳97) نیز در مقایسه با سایر رقم ها و ژنوتیپها در سطح پایینتری قرار داشت. ژنوتیپ T7 نیز لینولئیک اسید بالاتر (2/14 و 67/18 درصد به ترتیب در سالهای ۱۳96 و ۱۳97) و اولئیک اسید پایینتر (8/66 و 5/60 درصد به ترتیب در سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷) داشت. بر اساس تجزیه به مولفههای اصلی (چهار مولفه نخست)، مولفه اول بیشتر با صفات اثر مثبت روی کیفیت روغن زیتون همانند اولئیک اسید و اسیدهای چرب اشباع نشده و افزایش درصد روغن مرتبط بود. در مجموع با توجه به نتایج این آزمایش، ژنوتیپ T18 از نظر کمیت و کیفیت روغن برتر از سایر رقم ها و ژنوتیپهای مورد بررسی بود و میتواند در برنامه معرفی رقم قرار گیرد.