تأثیر کاربرد بیوچار و میکوریزا آربسکولار بر زی‌توده گیاهی و برخی عناصر غذایی دو واریته جعفری

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران ‏

4 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22059/ijhs.2020.300237.1790
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر بیوچار و قارچ‌های میکوریزا بر رشد، زی‌توده‌ی گیاهی و برخی عناصر غذایی دو واریته جعفری بود. آزﻣﺎیش ﺑﻪ‌صورت فاکتوریل در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﻛﺎملاً ﺗﺼﺎدﻓﻲ با سه تکرار انجام شد. واریته‎های جعفری در دو سطح (کریسپوم و نئاپولیتانوم) به‌عنوان فاکتور اول، بیوچار در سه سطح (صفر، سه و شش درصد وزنی خاک) به‌عنوان فاکتور دوم و قارچ‌های میکوریزا (میکوریزا و عدم میکوریزا) به‌عنوان فاکتور سوم در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد بیش‎ترین وزن تر و خشک اندام هوایی (به ترتیب با 180/291 و 8783/64 گرم) مربوط به واریته کریسپوم و کاربرد میکوریزا با بیوچار سه درصد بود. بیش‎ترین وزن تر و خشک ریشه (به ترتیب با 74/70 و 68/18 گرم) و بیش‎ترین میزان کلونیزاسیون (96 درصد) در واریته نئاپولیتانوم با کاربرد میکوریزا به همراه کاربرد بیوچار سه درصد مشاهده شد. بیش‎ترین غلظت سدیم، پتاسیم، نیتروژن و مس در تیمار بیوچار شش درصد به‎دست آمد. تیمار میکوریزا نیز باعث افزایش غلظت منیزیم، آهن، مس و کلسیم در هر دو واریته نئاپولیتانوم و کریسپوم گردید. بیش‎ترین غلظت عنصر فسفر (67/8918 پی‎پی‎ام) مربوط به واریته نئاپولیتانوم با کاربرد میکوریزا و بیوچار شش درصد و بیش‎ترین غلظت عنصر منگنز (7296/50 پی‎پی‎ام) در واریته کریسپوم با کاربرد میکوریزا و بیوچار شش درصد به‎دست آمد. در مجموع در این مطالعه کاربرد بیوچار منجر به کلونیزاسیون بهتر ریشه‌ی جعفری با قارچ میکوریزا گردید. بنابراین می‌توان نتیجه‌گیری کرد که استفاده توأم بیوچار و قارچ‎های میکوریزا شرایط بهتری را جهت دست‎یابی به اهداف کشاورزی پایدار و افزایش رشد وزی‌توده‌ی گیاه جعفری فراهم می‌آورد.