ارزیابی تنوع ژنتیکی اکوتیپ‌های مختلف شوید براساس صفات مورفولوژیکی و درصد اسانس اندام ‏هوایی

نویسندگان

1 استاد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استاد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 دانشیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان، دانشگاه محقق اردبیلی، پارس‌آباد، ایران

doi
10.22059/ijhs.2020.294265.1751
چکیده

شوید (Anethum graveolens L.) یکی از سبزی‌های مهم با خواص دارویی بی­نظیری ازجمله ضدنفخ، مقوی معده و رفع دل­درد می‌باشد. شناسایی اکوتیپ­های بومی شوید یکی از مهم­ترین اقدامات در زمینه بهبود کشت‌وکار و به­نژادی این محصول محسوب می‌گردد. به­منظور بررسی تنوع ژنتیکی براساس صفات مورفولوژیکی بذرهای30 اکوتیپ شوید جمع­آوری شد و آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام گردید.  براساس نتایج تجزیه واریانس اکوتیپ­های مورد بررسی در اغلب صفات با یکدیگر تفاوت معنی­داری داشتند. مطابق نتایج مقایسه میانگین بیشترین ارتفاع بوته (02/80 سانتیمتر)، طول ساقه (55/69 سانتیمتر)، قطرساقه (95/2 میلیمتر)، وزن­تر اندام­هوایی (36/6 گرم) و وزن­خشک اندام­هوایی (78/1 گرم) مربوط به اکوتیپ ارومیه بود. نتایج همبستگی نشان داد بین اکثر صفات مورد مطالعه همبستگی معنی­داری وجود داشت. براساس تجزیه به عامل‌ها عامل اول 95/33 درصد از واریانس را توجیه کرد که اکثرا صفات رویشی در آن قرار داشتند. براساس تجزیه خوشه‌ای30 اکوتیپ در چهارگروه مختلف قرارگرفتند و تفاوت‌های چشمگیری به‌ویژه برای میزان عملکرد اندام­هوایی در بین گروه­ها وجود داشت. مطابق نتایج رگرسیون مرحله‌ای صفات فاصله میانگره و طول برگ وارد مدل شدند. به­طورکلی نتایج این پژوهش نشان داد اکوتیپ‌های شوید جمع‌آوری شده از نواحی مختلف ایران از نظر صفات مورد مطالعه دارای تنوع بالایی هستند و می‌توان اکوتیپ‌های با ارزشی در بین آن­ها پیدا نمود.