ارزیابی تنوع ژنتیکی اکوتیپهای مختلف شوید براساس صفات مورفولوژیکی و درصد اسانس اندام هوایی
نویسندگان
1 استاد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 استاد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 دانشیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان، دانشگاه محقق اردبیلی، پارسآباد، ایران
doi
10.22059/ijhs.2020.294265.1751چکیده
شوید (Anethum graveolens L.) یکی از سبزیهای مهم با خواص دارویی بینظیری ازجمله ضدنفخ، مقوی معده و رفع دلدرد میباشد. شناسایی اکوتیپهای بومی شوید یکی از مهمترین اقدامات در زمینه بهبود کشتوکار و بهنژادی این محصول محسوب میگردد. بهمنظور بررسی تنوع ژنتیکی براساس صفات مورفولوژیکی بذرهای30 اکوتیپ شوید جمعآوری شد و آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام گردید. براساس نتایج تجزیه واریانس اکوتیپهای مورد بررسی در اغلب صفات با یکدیگر تفاوت معنیداری داشتند. مطابق نتایج مقایسه میانگین بیشترین ارتفاع بوته (02/80 سانتیمتر)، طول ساقه (55/69 سانتیمتر)، قطرساقه (95/2 میلیمتر)، وزنتر اندامهوایی (36/6 گرم) و وزنخشک اندامهوایی (78/1 گرم) مربوط به اکوتیپ ارومیه بود. نتایج همبستگی نشان داد بین اکثر صفات مورد مطالعه همبستگی معنیداری وجود داشت. براساس تجزیه به عاملها عامل اول 95/33 درصد از واریانس را توجیه کرد که اکثرا صفات رویشی در آن قرار داشتند. براساس تجزیه خوشهای30 اکوتیپ در چهارگروه مختلف قرارگرفتند و تفاوتهای چشمگیری بهویژه برای میزان عملکرد اندامهوایی در بین گروهها وجود داشت. مطابق نتایج رگرسیون مرحلهای صفات فاصله میانگره و طول برگ وارد مدل شدند. بهطورکلی نتایج این پژوهش نشان داد اکوتیپهای شوید جمعآوری شده از نواحی مختلف ایران از نظر صفات مورد مطالعه دارای تنوع بالایی هستند و میتوان اکوتیپهای با ارزشی در بین آنها پیدا نمود.