تأثیر تنش کم‌آبی و سیترولین بر محتوای اسانس، رنگیزه‌های فتوسنتز و کلروفیل فلورسانس گیاه ‏دارویی زوفا در برداشت‌های مختلف (‏Hyssopus officinalis L.‎‏)‏

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران ‏

2 دانشیار، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران ‏

3 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران ‏

4 استاد، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران ‏

doi
10.22059/ijhs.2020.301271.1793
چکیده

در مطالعه حاضر تأثیر سه سطح تنش کم آبی (100، 50 و 25 درصد آب قابل دسترس) و سه سطح سیترولین (شاهد، 1 و 2 میلی‌مولار) بر شاخص‌های رشد، سلامت فتوسنتز و کمیت اسانس گیاه دارویی زوفا در دو برداشت متوالی (تابستان و پاییز، 1398) مورد بررسی قرار گرفت. استخراج اسانس و تعیین محتوای آن به وسیله دستگاه کلونجر در مرحله گلدهی کامل صورت گرفت. تجزیه واریانس نشان داد که تحت تنش کم‌آبی شدید (25 درصد آب قابل دسترس) بازده اسانس، وزن‌تر، سطح برگ، ارتفاع گیاه، محتوی کلروفیل کل و حداکثر کارایی کوانتمی فتوسیستم دو به طور معنی‌داری کاهش می‌یابد. اگرچه سیترولین تأثیر معنی‌دارمثبتی بر بازده اسانس نداشت، اما در غلظت دو میلی مولار توانست محتوای اسانس را در شرایط تنش شدید به ترتیب 15 و 30 درصد در برداشت اول و دوم نسبت به شاهد افزایش دهد. بر اساس نتایج مقایسه میانگین‌ها، کاربرد سیترولین در غلظت دو میلی‌مولار توانست تأثیر معنی‌داری در افزایش محتوای کلروفیل کل، مقدار آنتوسیانین‌ها، محتوی نسبی آب و حداکثر کارایی کوانتمی فتوسیستم دو در شرایط تنش شدید داشته باشد. در مجموع، نتایج آزمایش نشان داد کاربرد سیترولین در غلظت‌های پایین می‌تواند به عنوان یک محرک متابولیکی جهت بهبود محتوای اسانس و شاخص‌های رشد زوفا توجیه اقتصادی داشته باشد.