تحلیل کیفی و دسته بندی علل پایداری آسیب‌های اقتصادی- اجتماعی و توسعه‌نیافتگی محله دروازه غار

نویسندگان

1 دکتری جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، جمهوری اسلامی ایران

2 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده علوم انسانی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، جمهوری اسلامی ایران

3 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، جمهوری اسلامی ایران

doi
10.22034/scs.2022.154219
چکیده

مطالعه بی‌نظمی‎ها و آسیب‌های اجتماعی همراه با علل و انگیزه‌های پیدایی آن‌ها و نیز شیوه‌های پیشگیری و درمان این پدیده‌ها، به انضمام مطالعه شرایط بیمارگونه اجتماعی است؛ زیرا خاستگاه اصلی آسیب‎ها و کژ رفتاری‌های اجتماعی را باید در کل حیات اجتماعی و نوع خاص روابط انسانی جستجو کرد. نابسامانی‎های اقتصادی – اجتماعی چون: فقر، تورم، گرانی و دیگر عواملی که باعث محرومیت می‌شوند، زمینه مساعدی را برای انواع مختلف آسیب‌های اجتماعی فراهم می‌آورند. ازاین‌رو مفهوم آسیب‌شناسی گستره وسیعی پیدا می‌کند و از ابعاد ارزشی و کاربردی فراوانی برخوردار می‌گردد. محله هرندی به‎عنوان یکی از محله‌های جنوب شهر تهران است که علیرغم پیشینۀ تاریخی و حتی اقتصادی - اجتماعی طولانی، امروزه به یکی از محلات پرمسئله و پرآسیب شهر تبدیل‌شده است (پروین و دیگران 1392). به‌گونه‎ای که از آن می‎توان به‎عنوان یک محلۀ رهاشده یا فروپاشیده اشاره کرد. باوجود مداخلات مقطعی و سطحی که در سطح محلۀ هرندی - عمدتاً در سطح فیزیکی و نه اجتماعی- انجام‌شده است همچنان در این محله آسیب‌های اجتماعی آشکار و پنهان رخ می‌دهد. وجود بافت فرسوده و قدیمی، انواع خانواده‌های نابسامان، درگیری و نزاع و... همه نشان از وضعیت نابسامان و رهاشدۀ این محلۀ شهری دارد. هدف اصلی این پژوهش تبیین آسیب‌شناختی علل پایداری آسیب‏های اجتماعی و اقتصادی محله دروازه غار تهران طی 10 سال منتهی به سال ۱۳۹۸ است. همچنین در این پژوهش به تبیین شرایط تداوم‌بخش آسیب‎های اجتماعی و اقتصادی محله دروازه غار تهران، تبیین بافتارهای زمینه‎‎ساز آسیب‎های اجتماعی و اقتصادی این محله، و تبیین پیامدهای آسیب‎های اجتماعی و اقتصادی در آن می-پردازیم.