فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش شوری یکی از مهمترین عوامل محدود­کننده غیر­زیستی است که عملکرد گیاهان دارویی را کاهش می­دهد. به­منظور مطالعه اثر محلول‌پاشی سطوح مختلف نانوذرات سیلیسیم بر خصوصیات رشد، شاخص­های فیزیولوژیک و بیوشیمایی بادرشبو (Dracocephalum moldavica L.) در شرایط تنش شوری، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و هرتکرار شامل دو گلدان در شرایط آبکشت (هیدروپونیک) در گلخانه دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1397 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل تنش شوری در چهار سطح (صفر، 50، 100 و 150 میلی‌مولار کلرید­سدیم)­ و محلول­پاشی با نانو­ذرات سیلیسم در سه سطح (صفر، 100 و 500 میلی­گرم در لیتر) بودند. شاخص­های مورفولوژیک مانند ارتفاع گیاه، تعداد شاخه جانبی، وزن تر و خشک بخش هوایی و شاخص­های فیزیولوژیک شامل کلروفیل، نشت غشاء، محتوی آب نسبی و شاخص­های بیوشیمیایی شامل پرولین و آنزیم­های آنتی­اکسیدانی اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد شوری شاخص­های مورفولوژیک مانند ارتفاع گیاه، وزن تر و خشک اندام هوایی، شاخص­های فیزیولوژیک شامل کلروفیل و محتوی آب نسبی را به طور معنی­داری کاهش داد و باعث افزایش میزان نشت غشاء و  مقدار پرولین گردید. درحالی که محلول­پاشی نانوسیلیسیم از طریق افزایش رشد و فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانی از قبیل آسکوربات­پراکسیداز و سوپراکسید­دیسموتاز موجب کاهش آثار منفی تنش شوری گردید. بهترین اثر بهبود­دهندگی نانوسیلیسیم در اکثر شاخص­های مورد بررسی، تیمار 500 میلی­گرم­در­لیتر نانوسیلیسیم بود. بنابراین استفاده از شکل نانو عنصر سیلیسیم به­عنوان کاهش­دهنده آثار منفی تنش شوری در بادرشبو پیشنهاد می­گردد.