فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیماری کوتولگی گندم یکی از مهم‌ترین بیماری‌های گندم می‌باشد. عامل آن ویروس کوتولگی گندم (WDV, Wheat dwarf virus) است که متعلق به جنس Mastrevirus از تیره‌ی Geminiviridae می‌باشد. WDV در اکثر نقاط ایران پراکنش دارد. با‌توجه‌به اهمیت کشت غلات در استان همدان، به‌منظور ردیابی این ویروس در فصول زراعی ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲، نمونه‌برداری از گیاهان گندم و جو دارای علائم زردی و کوتولگی مزارع شهرستان‌های ملایر، تویسرکان، نهاوند، همدان، لالجین، بهار، اسدآباد، فامنین، کبودرآهنگ و رزن انجام شد. استخراج دی ان ای کل از برگ‌های دارای علائم با استفاده از بافر CTAB انجام شد. آزمون PCR با استفاده از یک جفت آغازگر اختصاصی که قطعه‌ای با اندازه ۸۴۷ جفت باز از ژنوم WDV را تکثیر می‌کند، انجام شد. بررسی‌ها مشخص نمود که این ویروس در بعضی از مناطق نمونه‌برداری شده وجود دارد. قطعات تکثیر شده در آزمون PCR مربوط به جدایه‌های فامنین، کبودرآهنگ و رزن تعیین ترادف شدند. ترادف نوکلئوتیدی این جدایه‌ها بیش‌ترین میزان شباهت را با دو جدایه از گونه WDV-W شامل جدایه‌های KU877928 وMH477622  به‌ترتیب با ۹۹ درصد و ۹۸ درصد تشابه نشان دادند و با سایر جدایه‌های گونه WDV-W موجود در بانک ژن بین ۹۶ درصد تا ۹۸ درصد شباهت دارند. شباهت این سه جدایه با جدایه‌های گونه WDV-B بین ۸۴ درصد تا ۸۶ درصد است. تحقیق حاضر اولین گزارش از آلودگی مزارع استان همدان به گونه WDV-W می‌باشد.