ارائه ی مدلی برای شناخت آسیب های اجتماعی (با تأکید بر آینده پژوهی اسلامی)
نویسندگان
1 استاد تمام، گروه مطالعات سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
doi
چکیده
توجه به پیشبینی مسایل اجتماعی قبل از وقوع، اقدامی کنشگرایانه با هدف جلوگیری از آسیبهای اجتماعی است. در جامعهای مانند ایران که از بافت فرهنگی اسلامی برخوردار است؛ فقدان چارچوب آیندهپژوهی اسلامی برای شناسایی مسائل و آسیبهای اجتماعی خلأ رویکردی بزرگی محسوب میشود. بنابراین هدف اصلی این مقاله، ارایهی چارچوب آیندهپژوهی اسلامی برای شناسایی آسیبهای اجتماعی است. این مقاله با استفاده از روشهای آیندهپژوهانه؛ تصویرپردازی از آینده و کیفینگری نسبت به نتایج حاصل از روندها و عدم قطعیتهای آینده مبتنی بر رویکرد کیفی است. گردآوری اطلاعات توصیفی از طریق کتابخانهای و مصاحبهای انجام شده است. دادهها نشان میدهد؛ برای شناسایی عواملی که موجب شکلگیری آسیبهای اجتماعی میشوند، باید در لایههای زیرین واقعیتهای اجتماعی به جستجوی ساختارهای معنایی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و ... پرداخت. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان میدهد؛ هرگونه بررسی، اکتشاف و ارزیابی مسائل آیندهی جامعه اسلامی ایران، پیامدها و آسیبهای اجتماعی آن در راستای تدوین راهکارها و راهبردهای مواجه و مدیریت این مسائل در کانون فعالیتهای آیندهپژوهی اسلامی قرار دارد. بنابراین مدیریت آسیبهای اجتماعی مستلزم اتخاذ رویکردی آیندهپژوهانه، در یک چارچوب اسلامی مبتنی بر نظام تدبیر است که در این پژوهش به شکل نظامند طراحی خواهد شد .