گونهشناسی رویارویی انواع خانوادههای ایرانی با فضای مجازی در دوران شیوع ویروس کرونا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری سیاستگذاری عمومی دانشگاه جامع امام حسین علیهالسلام، تهران، ایران
2 پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین علیهالسلام، تهران، ایران
3 استادیار دانشکده مدیریت دانشگاه جامع امام حسین علیهالسلام، تهران، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
doi
چکیده
تعریف واحد و جامعی از خانواده که همهی صاحبنظران بر آن اجماع داشته باشند وجود ندارد؛ در عین حال قدر متقن آن است که خانواده کوچکترین و در عین حال مستحکمترین واحد اجتماعی محسوب میشود. استحکام خانواده امروز دستخوش بسیاری از تحولات از جمله تحولات فنآورانه است. فضای مجازی، بستر شکلگیری انبوهی از تغییرات در خانواده شده است. کمتر خانوادهای، خاصه در دوران اوج بیماری کرونا، در جهان از تعامل با بستر فضای مجازی جا مانده است. تحقیق حاضر پژوهشی کیفی است که با روش تحلیل مضمون، به گونهشناسی خانوادههای ایرانی در دوران شیوع بیماری کرونا با فضای مجازی پرداخته است. مبنای اصلی تحلیل در این تحقیق، توجه به مسئلهی «گفتمان» در زمینهی خانواده است و تحوّل در گفتمان خانواده در واقع بهمعنای تحوّل در ساختارها، کارکردها و قوانین خانواده است. یافتهها: مهمترین گفتمانهای مورد تأکید در این پژوهش گفتمان «خانوادهی ایرانی-اسلامی» بهعنوان گفتمان مبنا و گفتمان «خانوادهی غربی» بهعنوان گفتمان تأثیرگذار بر گفتمان مبنا است. همچنین، سه گفتمان خانوادهی سنتی، خانوادهی کاربرِ پیرو و خانوادهی کاربرِ فعال قابل شناسایی هستند. نتایج: بسط عدالت برای پوشش ضعفهای گفتمان خانواده سنتی در گسترش سواد رسانهای و پوشش کاستی گفتمان خانواده کاربر پیرو در بسط فرهنگ رسانهای است. گفتمان خانوادهی کاربر فعال نیز نیازمند رویکردهای حمایتی- توسعهای است.
