القای کالوس و مطالعه تولید رزمارینیک‎‌‎اسید در کشت کالوس مریم‌گلی مزرعه‎‌‎روی ‏(‏Salvia nemorosa L.‎‏)‏

نویسندگان

1 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استادیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه قم، قم، ایران

3 دانشجوی دکتری، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 دانشیار، پژوهشکده گیاهان دارویی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/ijhs.2018.232384.1243
چکیده

رزمارینیک­اسید ترکیب دارویی مهم و دارای فعالیت­های بیولوژیکی متعددی همچون آنتی­اکسیدانی، آنتی­موتاژن، ضد‌باکتری، ضد‌التهاب، ضد‌‌‌حساسیت و ضد‌آلزایمر می­باشد. در این پژوهش کالوس‌زایی و میزان تجمع رزمارینیک‌اسید در گیاه مریم‌گلی (کالوس، گیاهچه سترون و برگ گیاه مادری) بررسی شد. برای این منظور ریزنمونه­های برگی در محیط کشتMS  با ترکیبات هورمونی شامل 2,4-D (mgL-1 صفر، 5/0، 1، 2 و 5) و دو نوع سیتوکینین BA و Kin با غلظت­های ( mgL-15/0، 1 و 2) کشت گردید و درصد کالوس‌زایی، وزن تر، بافت و رنگ کالوس ارزیابی شدند. بیشترین درصد کالوس‌زایی (100%) در 3 تیمار حاوی mgL-1 2,4-D 5/0 و BAmgL-1 2،mgL-1 2,4-D  1 و mgL-1 BA 1،2,4-D  mgL-12 و  mgL-1 Kin2 مشاهده شد. هم‌چنین بالاترین وزن‌تر کالوس ( g3/1) در محیط کشت MS دارای 2,4-DmgL-11 و mgL-1 BA 1 به‌دست آمد. میزان رزمارینیک­اسید کالوس­ها هم مقدار  mg gDW-15/1 بود که به‌طور معنی­داری دو برابر بیشتر از مقدار رزمارینیک­اسید برگ‌های گیاه بود. بنابراین کشت کالوس مریم‌گلی مزرعه‌روی در محیط کشت MS دارای 2,4-DmgL-1 1 و mgL-1 BA 1 را می توان به‌عنوان روشی جایگزین و سودمند جهت تولید رزمارینیک‌اسید به‌کار برد.